Državna sekretarka Dešić: „Predviđena obaveza lokalnih samouprava o donošenju lokalnih planova socijalne i dječje zaštite

Objavljeno: 23.06.2022. 11:08 Autor: Ministarstvo rada i socjalnog staranja

„Strategijom razvoja sistema socijalne i dječje zaštite za period od 2018 - 2022. godine predviđena je obaveza jedinica lokalnih samouprava da donesu lokalne planove socijalne i dječje zaštite i u skladu sa Pravilnikom o visini sredstava za razvoj, odnosno finansiranje usluga socijalne i dječje zaštite i kriterijumima za njihovu raspodjelu, među kojima spada i usluga dnevnog boravka, da ispune kriterijume za raspodjelu sredstava“, saopštila je državna sekretarka u Ministarstvu rada i socijalnog staranja Edina Dešić pred Odborom za ljudska prava i slobode na temu: „Rad dnevnih centara za djecu sa smetnjama u razvoju i osobe sa invaliditetom u Crnoj Gori“.

Ona je kazala da i pored apela Ministarstva, tek krajem 2021. godine je svega nekoliko lokalnih samouprava izradilo lokalne planove socijalne i dječje zaštite koji nijesu blagovremeno usvojeni i dostavljeni Ministarstvu u odnosu na rokove u kojima bi Ministarstvo moglo planirati sredstva u Budžetu za 2022.godinu. Dodatno,  nijedan od usvojenih lokalnih planova ne ispunjava sve uslove propisane Pravilnikom.

„Izmjenama i dopunama Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti propisano je da su djeca i mladi sa smetnjama i teškoćama u razvoju oslobođeni učešća, a sredstva za usluge dnevnog boravka za ove korisnike u potpunosti obezbjeđuju država i lokalna samouprava. Primjena navedenog počinje 1.oktobra 2022. godine“, navela je Dešić.

Pored usluge koje pružaju dnevni centri, djeca sa smetnjama i teškoćama u razvoju mogu koristiti prava iz osnovnih materijalnih davanja iz oblasti socijalne i dječje zaštite: dodatak za njegu i pomoć, ličnu invalidninu, pomoć za vaspitanje i obrazovanje, pri čemu ovo pravo podrazumijeva troškove smještaja i prevoza u ustanovu.

Dešić je dodala da zbog epidemiološke situacije koja je u izvještajnom periodu ograničila rad dnevnih centara nije bilo moguće sprovesti aktivnosti kojom bi se intenzivirala saradnja između Ministarstva prosvjete i Ministarstva rada i socijalnog staranja, koja pretpostavlja jasno definisanje standarda rada i proces finansiranja dnevnih centara u cilju njihove sve veće podrške inkluzivnom obrazovanju.

„U vezi sa preporukom koja se odnosi na inteziviranje saradnje sa nevladnim organizacijima u smislu ustupanja prostorija, vozila i drugih tehničkih resursa nevladinim organizacijama koje bi širile lepezu dodatnih usluga i kako bi se povećao obuhvat korisnika, napominjemo da Ministarstvo rada i socijalnog staranja nema nadležnost upravljanja navedenim resursima Dnevnih centara, imajući u vidu da je njihov osnivač opština“, istakla je državna sekretarka. 

Ona je kazala da preporuku koja se odnosi na revidiranje standarda i evaluaciju rada dnevnih centara u proteklom periodu nije bilo moguće sprovesti. Naime, zbog epidemiološke situacije duži period centri nijesu radili, a za djecu su bile organizovane online aktivnosti. Iz ovih razloga obuhvat djece, opseg i kvalitet rada nisu sprovođeni u skladu sa postojećim standardima.

„U vezi sa preporukom obezbjeđivanja uslova da u dnevnim centrima ne bude miješanja male djece sa smetnjama u razvoju i mladih odraslih osoba napominjemo da je kod pružalaca usluge dnevni boravak za odrasla i stara lica sa invaliditetom koji uslugu pružaju samo ovoj ranjivoj kategoriji ispunjen ovaj standard, a kod dnevnih centara koji su dobili licencu za pružanje usluge i za odrasla i stara lica sa invaliditetom, korisnici usluge (27+) su fizički odvojeni od djece i mladih sa smetnjama i teškoćama u razvoju“, dodala je Desšić.

  • Kada je riječ o zaključcima Odbora, državna sekretarka informisala je članove Odbora sljedeće:
  • U vezi sa Zaključkom Odbora za ljudska prava i slobode koji se odnosi na uspostavljanje registra osoba sa invaliditetom, obavještavamo vas da je u toku sprovođenje projekta sa UNDP “Jedinstveno tijelo vještačenja” u vrijednosti oko 1 mil. eura, a koji ima za cilj uspostavljanje jedinstvenog tijela za utvrđivanje invaliditeta i jedinstvenih nacionalnih kriterijuma za utvrđivanje invaliditeta. Radi se o kompleksnom projektu koji uključuje pet oblasti (socijalna zaštita, zapošljavanje, penzijsko invalidska i boračka zaštita i prosvjeta), a od čije realizacije direktno zavisi korišćenje raznih prava za oko 50.000 građana i njihovih porodica. Reformom treba da se suspenduje oko 30 postojećih komisija i uspostavi jedinstveno tijelo (Zavod) koje bi vještačilo po novoj, jedinstvenoj, nacionalnoj metodologiji za sve oblasti. Kada Zavod bude formiran, isti treba da uspostavi i jedinstveni registar osoba sa invaliditetom.
  • U vezi zaključka Odbora koji se odnosi na intenziviranje saradnje između Ministarstva prosvjete i Ministarstva rada i socijalnog staranja napominjemo da Ministarstvo prosvjete uz podršku UNICEF-a realizuje program „Ka praktičnim učeničkim i nastavničkim inkluzivnim kompentencijama, a koji se odnosi na dodatnu stručnu podršku za djecu sa posebnim obrazovnim potrebama i saradnju vrtića/osnovnih  škola i dnevnih centara. I u tom pravcu možemo da konstatujemo da saradnja između dva resora nesmetano funkcioniše u ovom trenutku.
  • Kada je u pitanju saradnja Ministarstva rada i socijalnog staranja sa nevladinim organizacijama, ističem da mi već imamo uspostavljeni saradnju sa predstavnicima civilnog sektora i smatramo ih strateški važnim partnerom u ovoj oblasti. Imajući u vidu da nevladine organizacije čine značaja procenat pružalaca usluga, ovo Ministarstvo namjerava da dodatno unaprijedi saradnju i podrži NVO u pravcu pružanja usluga korisnicima. Ministarstvo izdvaja novčana sredstva na godišnjem nivou za finansiranje projekata od javnog interesa, među kojima su i projekti  koji se odnose na zaštitu lica sa invaliditetom i djecu i mlade sa smetnjama i teškoćama u razvoju. Za finansiranje projekata u oblasti zaštita lica sa invaliditetom za 2022. godinu opredijeljeno je 430,000 eura. Novi resorni ministar je upoznat sa kašnjenjem javnih poziva za dodjelu ovih sredstava i već je dat nalog da se ubrzaju aktivnosti kako bi NVO u što skorijem roku bio u mogućnosti da pruža usluge korisnicima.
  • 5. i 6. U vezi sa preporukom koja se odnosi na kvalitet rada dnevnih centara i revizije postojećih standarda za pružanje usluge, Ministarstvo je u novembru 2019. godine donijelo Pravilnik o bližim uslovima za pružanje i korišćenje, normativima i minimalnim standardima usluga podrške za život u zajednici. Takođe, za narednu godinu planirano je donošenje novog Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti nakon čijeg usvajanja će se raditi i na izmjenama i dopunama podzakonskih akata. Ministarstvo je od Zavoda za socijalnu i dječju zaštitu zatražilo analizu podzakonskih akata kojima se propisuju uslovi za pružanje i korišćenje, normativi i minimalni standardi za usluge, kao i predloge za unapređenje standarda, a shodno zakonom propisanim nadležnostima Zavoda. S tim u vezi, nakon izmjene normativnog okvira omogućiće se da uslugu dnevnog boravka koriste djeca do 18 godina, a lica starija od 18 godina će biti fizički odvojena.
  • Napominjemo da je Ministarstvo rada i socijalnog staranja posvećeno nastavku i intenziviranju procesa deinstitucionalizacije za svu djecu i da kontinuirano radi na razvoju hraniteljstva, sa posebnim akcentom na specijalizovano hraniteljstvo, kao i na razvoju malih grupnih zajednica u tom pravcu ćemo raditi da do kraja ove godine donesemo Strategiju deinstitucionalizacije i razvoja usluga za život u zajednici, kao i Strategija razvoja sistema socijalne i dječje zaštite za period od 2023. do 2027. godine.
  • Zavod za socijalnu i dječju zaštitu u kontinuitetu prati rad dnevnih centara/boravaka za djecu i mlade sa smetnjama i teškoćama u razvoju, u shodno svojim nadležnostima priprema godišnje izvještaje o njiihovom radu.

Dešić je zaključila da će novoformirano Ministarstvo rada i socijalnog staranja nastojati da ubrza reformu sistema socijalne i dječje zaštite u skladu sa preporukama Komiteta UN za prava djeteta i međunarodnim standardima.

Da li vam je sadržaj ove stranice bio od koristi?