Izvještaj: Rezultati monitoringa na prisustvo Pepino mosaic virus-a (PepMV) na paradajzu

U okviru Programa fitosanitarnih mjera za 2019. godinu (Sl. list CG 8/19), u predhodnom periodu realizovan je planirani dio monitoringa radi utvrđivanja Pepino mosaic virus-a (PepMV) na paradajzu.

S obzirom da ovaj virus do sada nije potvrđen na teritoriji Crne Gore (mada je njegovo prisustvo potvrđeno u mnogim državama uključujući i veliki broj evropskih država), veoma je važno blagovremeno vršenje monitoringa, kako bi se u slučaju eventualnog prisustva fitosanitarne mjere sprovele na vrijeme i spriječilo njegovo širenje. 

Pepino mosaic virus (PepMV) može da izazove značajne štete u proizvodnji paradajza u zaštićenom prostoru, a glavni put prenošenja ovog virusa je sjemenom i zaraženim rasadom. PepMV je visokoinfektivan, veoma postojan i lako se širi mehanički, kontaktom biljaka, kontaminiranim oruđem, odećom ili rukama. Mada ispoljavanje simptoma zavisi od uslova spoljašnje sredine i reakcije sorte paradajza štete su uvijek velike i plodovi nemaju tržišnu vrijednost. Najvažnija mjera kontrole je sprečavanje pojave bolesti upotrebom zdravog sjemena i rasada.

U skladu sa navedenim i u skladu sa Instrukcijom virusologa Fitosanitarne laboratorije Biotehničkog fakulteta, dr Jelene Zindović, fitosanitarna inspekcija je dio uzorkovanja izvršila u periodu dok je paradajz bio u fazi rasada, a drugi dio uzorkovanja koji se vrši u kasnijoj fazi vegetacije radi uočavanja eventualno prisutnih simptoma zaraze, je u fazi realizacije. 

Fitosanitarna inspekcija je do sada dostavila Virusološkoj laboratoriji 33 uzorka biljaka paradajza (Solanum lycopersicum L.) koji su sakupljeni u zaštićenom prostoru na različitim lokalitetima u Crnoj Gori. 

Shodno EPPO dijagnostičkom protokolu PM 7/113(1), sakupljeni uzorci testirani su primjenom DAS-ELISA testa uz korišćenje poliklonalnih antitijela specifičnih za detekciju svih do sada opisanih sojeva PepMV.