Pravnim licima koja upravljaju stacionarnim postrojenjima koja obavljaju aktivnosti odnosno djelatnosti koje emituju gasove sa efektom staklene bašte dodjeljuju se besplatni emisioni krediti za 2024. godinu u sljedećim iznosima:

• Elektroprivreda Crne Gore AD NIKŠIĆ (Termoelektrana Pljevlja) – dodjeljuje se 831.480,47 t CO2eq.
• „Toscelik Alloyed Engineering Steel d.o.o“ Nikšić - ne dodjeljuju se besplatni emisioni krediti.
• Uniprom d.o.o. Nikšić (Kombinat aluminijuma Podgorica) - ne dodjeljuju se besplatni emisioni krediti.

Ovlašćuje se Fond za zaštitu životne sredine da emisione kredite iz stava 1 ove Odluke upiše u registar emisionih kredita.

 OBRAZLOŽENJE

Vlada Crne Gore je na osnovu Uredbe o aktivnostima odnosno djelatnostima koje emituju gasove sa efektom staklene bašte za koje se izdaje dozvola za emisiju gasova sa efektom staklene bašte (u daljem tekstu: Uredba) donijela Odluku o obrazovanju Komisije za sprovođenje javne aukcije za dodjelu emisionih kredita („Službeni list CG“, broj 124/25) sa zadatkom iste da izvrši dodjelu besplatnih emisionih kredita, sprovede javnu aukciju i prodaju emisionih kredita i predloži Vladi alokaciju prikupljenih sredstava.

Stavom 3 Priloga IV Uredbe propisano je da se u cilju hitnog održivog prilagođavanja poslovanja proizvođača električne energije uslovima koji važe na jedinstvenom tržištu električne energije Evropske Unije, besplatni emisioni krediti dodjeljuju samo za dio ukupne proizvodnje i to  Elektroprivredi Crne Gore AD NIKŠIĆ (Termoelektrana Pljevlja) za 2020. godinu u iznosu od 1,020,840 t CO2eq. 

Stavom 4 Priloga 4 Uredbe propisano je da se broj besplatnih emisionih kredita dodijeljenih na godišnjem nivou Elektroprivredi Crne Gore AD NIKŠIĆ (Termoelektrana Pljevlja) određuje umanjenjem godišnjom stopom od 5%, sve do potpunog ukidanja besplatne dodjele emisija nakon 2025. godine.

S obzirom da je Elektroprivredi Crne Gore AD NIKŠIĆ (Termoelektrana Pljevlja) za 2023. godinu dodijeljeno 875.242,6 t CO2eq besplatnih emisionih kredita, i primjenom stope od 5% godišnjeg umanjenja, broj besplatnih emisionih kredita za Elektroprivredu Crne Gore AD NIKŠIĆ (Termoelektrana Pljevlja) za 2024. godinu iznosi 831.480,47 t CO2eq.

Što se tiče postrojenja „Toscelik Alloyed Engineering Steel d.o.o.“ Nikšić, članovi Komisije su donijeli odluku da ovom pravnom licu neće biti dodijeljeni besplatni emisioni krediti za 2024. godinu, s obzirom da je isto obustavilo proizvodnju 2021. godine, što je potvrđeno iz dopisa koje je dostavilo Ministarstvo ekonomskog razvoja, u kojem je navedeni privredni subjekt informisao o navedenoj činjenici.

Verifikovanim izvještajem o emisijama gasova sa efektom staklene bašte za 2024. godinu koji je dostavio operater Uniprom d.o.o. Nikšić za stacionarno postrojenje fabrika aluminijskih trupaca broj dozvole 03-UPI-337/2 od 01.03.2022. godine, konstatovane su emisije od 5.935,94 t CO2eq.

U navedenom izvještaju ističe se da je izvor emisija isključivo tečni prirodni gas (TPG), te da proizvodnje aluminijuma u 2024. godini više nije bilo zbog prestanka proizvodnje aluminijuma u elektrolizi krajem mjeseca maja 2023. godine.

Agencija za zastitu životne sredine je 08.05.2024. godine donijela Rešenje o prestanku važenja dozvole za emisiju gasova sa efektom staklene bašte za pogon Elektrolize broj: 03-UPI- 1064/1.

Prilogom IV predmetne Uredbe definisano je da se besplatni emisioni krediti mogu dodijeliti u cilju obezbjeđivanja eventualnog povratka nivoa aktivnosti postojećih postrojenja, na nivo iz perioda 2005-2008. godine i da se broj besplatnih emisionih kredita određuje se kao aritmetička sredina prosječnih ostvarenih emisija u tom periodu i proizvoda referentne vrijednosti odgovarajućeg faktora emisije iz Priloga 3 u kojem se navedena referenta vrijednost odonosi na sirovi nelegirani tečni aluminijum iz elektrolize.

Komisija je stava da operater Uniprom d.o.o. Nikšić ne ispunjava uslove za dodjelu besplatnih emisionih kredita za 2024. godinu.

U skladu sa članom 9 Uredbe o aktivnostima odnosno djelatnostima koje emituju gasove sa efektom staklene bašte za koje se izdaje dozvola za emisiju gasova sa efektom staklene bašte besplatni emisioni krediti se na osnovu Odluke o dodjeli upisuju u Registar kod Fonda za zaštitu životne sredine – Eko fond.

Na osnovu izloženog, odlučeno je kao u dispozitivu.

Pravna pouka: Protiv ove Odluke može se pokrenuti upravni spor kod Upravnog suda Crne Gore u roku od 20 dana od dana prijema iste.

Nenad Vitomirović, predsjedavajući Komisije
Marko Vučinić, zamjenik predsjedavajućeg,
Milica Musović, članica
Vera Drakić, članica
dr Milan Gazdić, član