AEO - Ovlašćeni privredni subjekt
Carinskim zakonom ("Službeni list Crne Gore", br. 086/22) i Uredbom o bližem načinu sprovođenja carinskih postupaka i carinskih formalnosti ("Službeni list Crne Gore", br. 026/23, 97/23 I 104/25) bliže su opisani članovi koji se odnose na status ovlašćenog privrednog subjekta (AEO).
Koncept AEO je snažno zasnovan na partnerstvu između carinskih organa i privrednih subjekata. To podrazumijeva da se odnos između carinskih organa i AEO-a uvijek treba da se zasniva na načelima uzajamne transparentnosti, ispravnosti, poštenja i odgovornosti.
CEFTA Validaciona misija za Program ovlašćenih privrednih subjekata (AEO) Crne Gore koja je sprovedena u junu 2024, rezultirala je pozitivnom ocjenom za nacionalni AEO program, te je usvojena odluka od strane CEFTA Sekretarijata o međusobnom priznavanja AEO Programa CG.
AEOC status može se odobriti privrednom subjektu koji ispunjava sljedeće kriterijume:
odsustvo bilo koje ozbiljne povrede ili ponovljenih povreda carinskih i poreskih propisa, uključujući nepostojanje krivičnih djela koja se odnose na privrednu djelatnost podnosioca zahtjeva;
posjedovanje visokog nivoa kontrole aktivnosti i protoka robe od strane podnosioca zahtjeva, kroz zadovoljavajuće vođenje poslovne evidencije i, po potrebi, evidencije o prevozu robe, koja omogućava odgovarajuće carinske kontrole;
finansijska likvidnost, koja se smatra dokazanom ako podnosilac zahtjeva ima finansijsko stanje koje mu omogućava ispunjavanje obaveza, s obzirom na poslovne aktivnosti;
ispunjava profesionalne standarde u pogledu osposobljenosti, odnosno stručnih kvalifikacija koje su direktno povezane sa aktivnostima koje obavlja.
AEOS status može se odobriti privrednom subjektu koji ispunjava sljedeće kriterijume:
odsustvo bilo koje ozbiljne povrede ili ponovljenih povreda carinskih i poreskih propisa, uključujući nepostojanje krivičnih djela koja se odnose na privrednu djelatnost podnosioca zahtjeva;
posjedovanje visokog nivoa kontrole aktivnosti i protoka robe od strane podnosioca zahtjeva, kroz zadovoljavajuće vođenje poslovne evidencije i, po potrebi, evidencije o prevozu robe, koja omogućava odgovarajuće carinske kontrole;
finansijska likvidnost, koja se smatra dokazanom ako podnosilac zahtjeva ima finansijsko stanje koje mu omogućava ispunjavanje obaveza, s obzirom na poslovne aktivnosti;
odgovarajući sigurnosni i bezbjednosni standardi, koji se smatraju ispunjenim ako podnosilac zahtjeva dokaže da preduzima odgovarajuće mjere kako bi se obezbijedila sigurnost i bezbijednost međunarodnog lanca snabdijevanja, uključujući oblasti fizičkog integriteta i kontrolu pristupa, logističke procese i rukovanje određenim vrstama robe, provjeru osoblja i identifikaciju svojih poslovnih partnera;
Benefiti:
AEOC moze ostvariti sledece olaksice:
- ostvarivanje olakšica od određenih vrsta pojednostavljenja ako su ispunjeni zahtjevi povezani s posebnom vrstom pojednostavljenja propisanom u Carinskom zakonu,
- povlašćeno postupanje u odnosu na druge privredne subjekte u pogledu carinskih provjera, uključujući manje fizičkih i dokumentarnih provjera, osim provjera povezanih s mjerama sigurnosti i zaštite,
- ranije obavještavanje u slučaju odabira za carinsku provjeru,
- prednost ako je odabran za provjeru,
- mogućnost zahtijevanja posebnog mjesta za takvu provjeru
AEOS moze ostvariti sledece olaksice:
- olakšice u pogledu deklarisanja robe prije otpreme,
- povlašćeno postupanje u odnosu na druge privredne subjekte u pogledu carinskih provjera, uključujući manje fizičkih i dokumetarnih provjera povezanih sa sigurnošću i zaštitom,
- prethodno obavještenje u slučaju odabira za carinsku provjeru,
- prednost ako je odabran za provjeru,
- mogućnost zahtijevanja posebnog mjesta za takvu provjeru
Potrebna dokumentacija:
- Zahtjev za dobijanje odobrenja
- Upitnik o samoprocijeni (možete pogledati pojašnjenje kako se popunjava upitnik o samoprocijeni)
- Izjava o sigurnosti za ovlašćene privredne subjekte
- Pristanak na objavljivanje podataka o AEO-u
- Izvod iz CRPS-a
- Uvjerenje Ministarstva pravde da ne postoje podaci o osuđivanosti pravnog lica
- Uvjerenje Ministarstva pravde da ne postoje podaci o osuđivanosti fizičkog lica koji je upisan u Izvodu iz CRPS-a kao lice koje ima neograničenu i pojedinačnu odgovornost (ukoliko ih je više molimo da dostavite za sva lica koja su upisana)
- Potvrda Privrednog suda da se ne vodi stečajni postupak protiv privrednog subjekta i da nije u stečaju.
Na stranici https://ecarina.me/aeo se nalaze informacije o AEO statusu, kriterijumima, koja je potrebna dokumentacija, benefiti, kao i spisak privrednih subjekata koji imaju status AEO.
Takođe, Internom procedurom broj D-11645/1-25 od 04.09.2025.godine, bliže je opisana procedura postupanje po zahtjevu za dobijanje statusa AEO.
