U Crnoj Gori običajno pravo odricanja od imovine u korist muških članova porodice je jače od zakona. Žene u Crnoj Gori i dalje se dominantno odriču nasledstva u korist muških članova porodice, iako su zakonom izjednačene sa muškarcima. Patrijarhalna ideologija je izuzetno jaka, pa žene bez obzira na ekonomski položaj i stepen obrazovanja najčešće imaju takav stav da je odricanje prava na imovinu porodična tradicija. Istraživanje je pokazalo da iako većina građana/ki , njih 82% smatra da porodična imovina treba pripasti muškarcima i ženama podjednako, ipak samo 25 % smatra da se to dešava u realnosti.
Skoro tri četvrtine građana/ki, njih 70 % vjeruje da društvo osuđuje žene koje se ne odreknu imovine u korist brata. Naša praksa pokazuje da nerijetko prilikom razvoda braka / vanbračne zajednice ne pokreću postupak za podjelu imovine, iako su istu stekli zajedno sa partnerima u toku zajedničkog života. Istraživanje je pokazalo da mnoge žene nemaju informacije o pravu na nasleđivanje i podjeli bračne imovine, nego ustaljenu praksu prihvataju kao pravo. Iako većina građana/ki , njih 88 % imaju stav da imovina stečena u braku ili u vanbračnoj zajednici treba biti jednako podijeljena, tek negdje oko polovine smatra da se to dešava.
Kao razloge malog broja žena vlasnica imovine, tri četvrtine građana/ki navodi tradiciju, dok jedna četvrtina navodi neinformisanost žena o njihovim pravima, strah da imovina postane vlasništvo druge porodice i nepoštovanje prava žena. Skoro polovina građana/ki Crne Gore vjeruje da žene ne ostvaruju pravo na imovinu.
Istraživanje o imovinskim pravima žena je nastalo u okviru projekta “ I u rod i u dom “- snagom zakona protiv imovinskog običajnog prava “ koje je finansiralo Ministarstvo za ljudska i manjinska prava. Istovremeno, snažna većina građana, 8 do 10 njih vjeruje da bi žene trebalo da imaju jednaka imovinska prava, na nasleđe kao i muškarci.
Na konferenciji za mediji povodom predstavljanja rezultata istraživanja govorili su Biljana Pejović, načelnica Odjeljenja za poslove rodne ravnopravnosti, Ljiljana Raičević, predsjednica Sigurne ženske kuće i Vladimir Raičević iz agencije IPSOS Strategic Marketing.
Pejović je istakla da je po informacijama Uprave za nekretnine zabilježen porast procenta udjela ženskih nosilaca prava u gotovo svim opštinama, te da prednjači opština Herceg Novi, zatim Glavni grad Podgorica, Kotor, Tivat. Dobre procente bilježe i opštine na sjeveru opština Pljevlja i Žabljak, a da najviše posla predstoji u manjiim opštinama Gusinju, Plavu i Petnjici.
Pejović je izrazila zadoovoljstvo povodom činjenice da sve veći broj u Crnoj Gori prepoznaje važnost ostvarivanja imovinskih prava i postaju svjesni koliko je ostvarivanje ovog prava značajno za njihov bolji položaj.
Istraživanje je sprovela IPSOS Strategic Marketing u februaru mjesecu na reprezentativnom stratifikovanom uzorku od 1036 ispitanika/ca u 17 gradova u Crnoj Gori, 130 teritorija biračkih mjesta, gradske,prigradske i seoske životne sredine.
Ministarstvo za ljudska i manjinska prava