Irski model kao putokaz: Unapređenje sistema bezbjednosti hrane u Crnoj Gori

Delegacija predstavnika Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove boravila je u studijskoj poseti Irskoj, organizovanoj od strane TAIEX-a, u periodu od 25-28. avgusta, kako bi se detaljno upoznala sa jednim od najefikasnijih sistema službenih kontrola u oblasti bezbjednosti hrane, veterine i fitosanitarnih poslova u Evropskoj uniji.

Cilj posjete bio je sticanje praktičnih znanja ključnih za uspostavljanje modernog crnogorskog sistema u skladu sa zahtjevima EU.

Tokom posjete, predstavnici Crne Gore imali su niz sastanaka u irskom Ministarstvu poljoprivrede, hrane i pomorstva (DAFM) i Agenciji za bezbjednost hrane (FSAI). Poseban naglasak stavljen je na jedinstveni irski model, gdje FSAI ima centralnu ulogu koordinatora i kontrolnog tijela za sve institucije uključene u lanac bezbjednosti hrane.

Crnogorska delegacija je posjetila i ključne tačke u sistemu kontrole:

• Graničnu inspekciju u luci Dablin, gdje su se upoznali sa rigoroznim procedurama kontrole uvoza životinja i hrane, posebno nakon izazova koje je donio Bregzit.
• Nacionalnu referentnu laboratoriju, gdje je predstavljen sistem koji uključuje i privatne laboratorije pod strogim državnim nadzorom.
• Klanicu za proizvodnju goveđeg mesa, gdje su u praksi vidjeli kako funkcioniše delegiranje poslova inspekcije privatnim veterinarima uz očuvanje pune odgovornosti države.

Ključni zaključak posjete je da se irski sistem zasniva na visoko obučenom osoblju, modernoj tehnologiji i pragmatičnoj organizaciji. Za Crnu Goru, ovo predstavlja jasan putokaz, ali i ukazuje na potrebu za značajnim ulaganjima u infrastrukturu, posebno na graničnim prelazima.

Istaknuto je da uspjeh Irske leži u strateškom značaju koji poljoprivreda i proizvodnja hrane imaju za nacionalnu ekonomiju. U tom smislu, preporučeno je da donosioci odluka u Crnoj Gori prepoznaju ovaj sektor kao ključan za cjelokupan razvoj zemlje.

Dogovoren je i nastavak saradnje, a prenos znanja i ekspertize iz Irske biće od neprocjenjive važnosti za unaprijeđenje crnogorskih službi i jačanje bezbjednosti hrane za sve građane na putu ka punopravnom članstvu u EU.