Prihodi budžeta za septembar 2026. godine
Prihodi budžeta za devet mjeseci ostvarili su snažan međugodišnji rast od 216,8 mil. € ili 10,3%, što je i u kumulativnom iznosu kada su samo porezi u pitanju veće za 121,7 mil. € ili 7,2%, u odnosu na isti period prethodne godine. Naime, prihodi budžeta u periodu januar-septembar 2026. godine ostvareni su u iznosu od 2.318,5 mil. €, što je za 216,8 mil. € ili 10,3% više u odnosu na isti period prethodne godine. Istovremeno, devetomjesečni plan premašen je za 46,5 mil. € ili 2%, čime je nastavljen pozitivan trend naplate budžetskih prihoda. Rast je zabilježen kod svih glavnih kategorija prihoda: poreza na dohodak fizičkih lica, poreza na dobit pravnih lica, poreza na dodatu vrijednost, akciza i doprinosa. Njihova ukupna naplata odražava kumulativni rast od 150,5 mil. € ili 7,8% u odnosu na isti period prethodne godine. Ovakva kretanja ukazuju na široku osnovu ostvarenog rasta, uz najveći apsolutni doprinos prihoda od poreza na dodatu vrijednost.
Prihodi od poreza na dohodak fizičkih lica ostvareni su u iznosu od 94,9 mil. €, što je za 17,0 mil. € ili 21,8% više u odnosu na isti period prethodne godine. Uz snažan međugodišnji rast, ostvarena je i naplata iznad planirane, pa je devetomjesečni plan premašen za 12,7 mil. € ili 15,5%.
Pozitivan trend ostvaren je i kod poreza na dobit pravnih lica, po osnovu kojeg je naplaćeno 230,8 mil. €, odnosno 8,3 mil. € ili 3,7% više u odnosu na isti period prethodne godine. Naplata je istovremeno bila niža od devetomjesečnog plana za 2,5 mil. € ili 1,1%.
Prihodi od poreza na dodatu vrijednost ostvareni su u iznosu od 1.105,0 mil. €, što predstavlja povećanje od 74,9 mil. € ili 7,3% u odnosu na isti period 2025. godine. Pored značajnog doprinosa ukupnom rastu budžetskih prihoda, ova kategorija bilježi i rast u odnosu na devetomjesečni plan za 16,9 mil. € ili 1,5%. Za devet mjeseci 2026. godine povraćaj PDV-a bio je na približno istom nivou kao i u posmatranom periodu prethodne godine.
Prihodi po osnovu akciza ostvareni su u iznosu od 317,2 mil. €, što je za 18,6 mil. € ili 6,2% više u odnosu na isti period 2025. godine. U odnosu na devetomjesečni plan, naplata je bila niža za 2,8 mil. € ili 0,9%. Rast akciznih prihoda prvenstveno je rezultat veće naplate akciza na duvan i duvanske proizvode, koje su ostvarene u iznosu od 125,1 mil. €, odnosno za 25,1 mil. € ili 25,1% više nego u istom periodu prethodne godine. Pozitivna kretanja zabilježena su i kod akciza na ugalj, gaziranu vodu, alkohol i alkoholna pića. Istovremeno, akcize na mineralna ulja i njihove derivate, ostvarene su u iznosu od 145,0 mil. €, uz smanjenje od 11,4 mil. € ili 7,3% u odnosu na isti period prethodne godine, usljed mjere umanjenja akciza na gorivo.
Pozitivan trend naplate ostvaren je i kod doprinosa, koji su iznosili 322,4 mil. €, što je za 31,8 mil. € ili 10,9% više u odnosu na isti period 2025. godine. Devetomjesečni plan premašen je za 5,0 mil. € ili 1,6%. U okviru ove kategorije, doprinosi za penzijsko i invalidsko osiguranje ostvareni su u iznosu od 272,9 mil. €, uz međugodišnji rast od 11,5%, dok je cjelokupni plan premašen kao rezultat veće naplate doprinosa za osiguranje od nezaposlenosti i ostalih doprinosa.
Snažan rast prihoda zabilježen je i samo u septembru mjesecu, kada je naplaćeno 312,8 mil. €, što je za 51,0 mil. € ili 19,5% više u odnosu na septembar prethodne godine. Realizacija mjesečnog plana iznosila je 108,9%, odnosno prihodi su premašili plan za 25,6 mil. € ili 8,9%.
Rashodi budžeta za septembar 2026. godine
Izdaci budžeta za period januar-septembar iznosili su 2.442,7 mil. € ili 28,4% procijenjenog BDP-a. U odnosu na isti period prethodne godine izdaci su veći za 256,2 mil. € ili 11,7% kao posljedica uvećanih izdvajanja za obaveze mandatornog karaktera. U odnosu na plan ove godine, izdaci su manji za 10,4 mil. € ili 0,4%, što proizilazi iz dinamike dospijevanja obaveza.
Tekući izdaci u posmatranom periodu ostvareni su u iznosu od 927,2 mil. €, što predstavlja niži nivo realizacije u odnosu na plan za 13,5 mil. € ili 1,4%. Manje ostvarenje zabilježeno na većini pozicija tekućih izdataka, dominantno na poziciji Rashoda za tekuće održavanje 17,7 mil. € ili 42,6%. Razlika u ostvarenju u odnosu na plan za 7,9 mil. € ili 1,5% zabilježena je i kod Bruto zarada i doprinosa na teret poslodavca koji su ostvareni u iznosu od 534,3 mil. € što predstavlja 98,5% plana. Subvencije su ostvarene u iznosu od 48,8 mil. € i u odnosu na plan njihovo ostvarenje je veće za 14,7 mil. € ili 43,3% dominantno kod Zavoda za zapošljavanje za Subvencije poslodavcima koji zaposle lica sa invaliditetom.
Kamate su ostvarene u iznosu od 128,0 mil. €, što je niže od plana za 5,2 mil. € ili 3,9%. U odnosu na isti period prethodne godine, rashodi za kamate veći su za 16,5 mil. € ili 14,8%, kao rezultat dinamike otplate obaveza po osnovu javnog duga.
Transferi za socijalnu zaštitu za period januar-septembar ostvareni su u iznosu od 851,8 mil. € što predstavlja 98,95% plana. U odnosu na isti period prethodne godine ostvarenje je veće za 28,0 mil. € ili 3,4%. Transferi institucijama, pojedincima, nevladinom i javnom sektoru za period januar-septembar iznosili su 361,0 mil. € i manji su od plana za 1,7 mil. € ili 0,5%.
Kapitalni izdaci u posmatranom periodu ostvareni su u iznosu od 278,5 mil. € što predstavlja ostvarenje 106,6% plana. U odnosu na isti period prethodne godine izvršenje kapitalnih izdataka veće je za 90,8 mil. € ili 48,4%. Najznačajnije izdvajanje u okviru ove kategorije kapitalnih izdataka odnosi se na Kapitalni budžet u iznosu od 209,3 mil. €, dok se preostali iznos odnosi na kapitalne izdatke u okviru Tekućeg budžeta i budžeta fondova.
Posmatrajući samo septembar, ukupni izdaci budžeta iznose 290,8 mil. € i u odnosu na septembar prethodne godine izdaci su veći za 14,4 mil. € ili 5,2%, a u odnosu na plan za septembar veći su za 13,9 mil. € ili 5,0%. Tekući izdaci u septembru ostvareni su u iznosu od 113,1 mil. € što je za 2,1 mil. € ili 1,9% više u odnosu na plan. Najveće odstupanje u odnosu na plan za septembar, kod tekućih izdataka, u iznosu od 1,7 mil. €, ostvareno je na poziciji Rashoda za usluge. Transferi institucijama, pojedincima, nevladinom i javnom sektoru ostvareni su u iznosu od 38,1 mil. € što predstavlja 94,0% plana.
U periodu januar-septembar 2026. godine ostvaren je deficit budžeta od 124,2 mil. €, što predstavlja 1,4% procijenjenog BDP-a. U odnosu na planirani deficit manji je za 56,9 mil. € ili 31,4%. Istovremeno, u posmatranom periodu ostvaren je suficit tekuće potrošnje od 154,3 mil. €. Takođe, u septembru je ostvaren suficit budžeta od 22,0 mil. €, što predstavlja 0,3% procijenjenog BDP-a, i veći je za 11,7 mil. € u odnosu na plan.