Ministar ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera Damjan Ćulafić saopštio je da je nacrt Zakona o zaštiti prirode pripremljen i usaglašen nakon konsultacija sa svim relevantnim institucijama i nadležnim organima, te dostavljen Evropskoj komisiji na dalje razmatranje i postupanje.
On je istakao da je tekst u potpunosti usklađen sa važećim propisima Evropske unije (EU), kao i sa relevantnim evropskim direktivama i međunarodnim obavezama u oblasti zaštite prirode.
Ministar Ćulafić je naglasio da nacrt zakona donosi značajno jačanje sistema zaštite prirode u Crnoj Gori u odnosu na važeći Zakon iz 2016. godine.
Prema njegovim riječima, novi zakon dodatno razrađuje i utvrđuje već postojeće pojmove, poput ekološke mreže, povoljnog statusa očuvanosti vrsta i staništa, kao i prioritetnih vrsta i stanišnih tipova, čime se oni jasnije definišu i usklađuju sa savremenim standardima.
„Zaštita prirode se ovim rješenjima direktno povezuje sa konceptom NATURA 2000 i IUCN standardima, čime se uspostavlja čvršća veza sa evropskim sistemom očuvanja biodiverziteta, za razliku od zakona iz 2016. godine koji je ova pitanja uređivao opštije“, rekao je ministar.
Poseban akcenat, kako je naveo, stavljen je na postupak proglašavanja zaštićenih područja, koji je preciznije i jasnije uređen.
„Uvodi se obavezna preventivna zaštita područja već u fazi pokretanja postupka proglašenja, uz jasno definisane rokove i obavezan sadržaj studije zaštite. Transparentnost postupka dodatno se jača obavezom sprovođenja tri javne rasprave, čime se obezbjeđuje veće učešće javnosti i smanjuje prostor za netransparentno donošenje odluka“, kazao je ministar Ćulafić.
Ministar je naglasio da se novim zakonom dodatno preciziraju aktivnosti unutar postojećih zona zaštite.
„Tri zone – stroga, aktivna i održiva – ostaju iste, ali sada su aktivnosti u svakoj od njih jasno i detaljno definisane, čime se unapređuje upravljanje prostorom i podržava ravnoteža između očuvanja prirode i održivog korišćenja resursa“, naveo je on.
Prema riječima ministra, značajna novina odnosi se i na jačanje uloge lokalnih samouprava u sistemu zaštite prirode.
„Lokalnim samoupravama daju se jasnije definisane nadležnosti i odgovornosti, posebno u dijelu proglašavanja, upravljanja i finansiranja zaštićenih prirodnih dobara od lokalnog značaja. Uvode se obavezni lokalni akcioni planovi za biodiverzitet, čime se nacionalni strateški ciljevi povezuju sa konkretnim mjerama na lokalnom nivou, što ranije nije bilo sistemski uređeno“, rekao je Ćulafić.
Dodao je da lokalne samouprave, prema novom zakonu, pokreću postupke zaštite i obezbjeđuju sredstva za izradu studija zaštite, kojima se utvrđuju prirodne vrijednosti, stanje resursa i režimi zaštite.
"Planovi upravljanja zaštićenim područjima od lokalnog značaja donose se na period od pet godina, uz saglasnost Ministarstva, a njihova realizacija prati se kroz godišnje programe i završne izvještaje“, naveo je ministar.
On je dodao da su lokalne samouprave dužne da obezbijede sredstva za rad upravljača zaštićenih područja iz sopstvenih budžeta, ali i kroz druge dozvoljene izvore finansiranja.
Kako je kazao, novi zakon predviđa i pravo preče kupovine nepokretnosti unutar zaštićenih područja, čime se dodatno jačaju mehanizmi zaštite prostora i omogućava bolja kontrola očuvanja prirodnih resursa.Takođe, lokalne samouprave su obavezne da izrađuju godišnje izvještaje o stanju prirode i sprovođenju Strategije biodiverziteta na svom području, kao i da sprovode upravni i inspekcijski nadzor nad primjenom zakona i radom upravljača.
„Na kraju, uvodi se stroži, jasniji i sa evropskim standardima usklađen okvir zaštite prirode, sa naglašenim fokusom na očuvanje biodiverziteta, jačanje ekološke mreže i unapređenje održivog upravljanja prirodnim resursima, uz značajno jaču ulogu lokalnih samouprava u cjelokupnom sistemu zaštite“, zaključio je ministar Ćulafić.