Novi Pravilnik o lovnim sezonama zasnovan na stručnim i naučnim principima

Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede je tokom septembra 2026. godine donijelo novi Pravilnik o lovnim sezonama divljači, u skladu sa naučnim i stručnim principima i uporednim praksama iz zemalja u okruženju i Evropi. Ovim putem negiramo tvrdnje da donošenje pravilnika ima za namjeru ugrožavanje brojnosti populacija divljači u Crnoj Gori, već naprotiv daje osnov za unapređenje njihovih fenotipskih karakteristika i zdravstvenog stanja.

Predmetni pravilnik je donešen u transparetnoj proceduri, u saradnji sa Ministarstvom ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, preko kojeg su na isti dobijeni i pozitivni komentari EK. Šumarski i agronomski fakulteti u regionu i Evropi su kroz stručnu literaturu i istraživački rad dali stručne podloge za odrednice date ovim pravilnikom.

Pravilnikom su određene lovne sezone za pojedine vrste divljači, u zavisnosti od njihovih bioloških svojstava i ekoloških uslova u kojima žive, a kada su u pitanju promjene u odnosu na dosadašnji Pravilnik o lovnim sezonama, ističemo da su novim pravilnikom određene lovne sezone za sve kategorije (što do sada nije bilo slučaj), za jelensku i srneću divljač, divokozu i muflona, dok su za pojedine vrste divljači lovne sezone korigovane u skladu sa njihovim biološkim karakteristikama i principima održivog upravljanja populacijama, klimatskim uslovima, periodom migracije, štetama koje nanose u poljorivredi i šumarstvu i dr. stručnim kriterijumima, kao i da su određeni novi lovni dani (subota i dani praznika).

Kada je u pitanju izlučenje jedinki oba pola iz populacije divljači ono je potpuno naučno osnovano i predstavlja jednu od osnovnih uzgojnih i selekcijskih mjera u savremenom planiranju i upravljanju populacijama divljači. U nauci o lovnom gazdovanju (lovstvu) i ekologiji populacija, izlučenje (odstrijel ili uklanjanje) se ne sprovodi nasumično, već ima jasne biološke ciljeve koji zahtijevaju selekciju i muških i ženskih jedinki. Zanemarivanje odstrijela ženskih jedinki dokazano dovodi do brze degradacije populacije i pada trofejne vrijednosti divljači.

Glavni razlozi za određivanje lovnih sezona divljači su zasnovani na sljedećim naučnim principima:

• Održavanje optimalnog odnosa polova (Polna struktura) - Svaka vrsta divljači ima svoj biološki optimalan odnos polova (kod većine vrsta divljači idealan odnos je blizu 1:1). Ako bi se vršilo izlučenje samo jednog pola (najčešće muškog zbog trofeja), došlo bi do poremećaja polne strukture. Prevelik broj ženki u odnosu na mužjake dovodi do lošijeg genetskog potencijala, kasnijeg i produženog perioda parenja, te rađanja slabijih i kasnijih mladunčadi koji teže preživljavaju zimu.
• Uzgojni i sanitarni odstrijel (Genetski kvalitet i zdravlje) - Kada je u pitanju sanitarni odstrijel podrazumijeva se uklanjanje bolesnih, povrijeđenih ili parazitima zaraženih jedinki i vrši se bez obzira na pol. Ženka koja je prenosilac bolesti ili je fizički slaba jednako ugrožava populaciju kao i takav mužjak. Kada je u pitanju selekcijski (uzgojni) odstrijel podrazumijeva se izlučivanje jedinki s lošim eksterijernim ili konstitucijskim osobinama (npr. zakržljale jedinke, jedinke sa tjelesnim manama). Pošto potomstvo nasljeđuje genetski materijal od oba roditelja (50 % od oca a 50 % od majke), eliminisanje genetski slabijih ženki je podjednako važno kao i eliminisanje takvih mužjaka kako bi se spriječila degradacija populacije. Selekcija se mora primjenjivati na oba pola kako bi se očuvala vitalnost populacije.
• Regulisanje gustine populacije i kapaciteta staništa - Populacija raste kroz natalitet, koji direktno zavisi od broja plodnih ženki. Ako populacija pređe gazdinski  kapacitet staništa (odnosno normalno brojno stanje je utvrđeno bonitiranjem staništa, odnosno broj jedinki koje stanište može primiti bez štete po sebe i samu divljač), jedini naučni način da se rast uspori ili zaustavi jeste planirano izlučenje jedinki oba pola. Smanjenjem broja mužjaka ne smanjuje se natalitet, jer jedan mužjak može oploditi više ženki. Zato je za regulaciju brojnosti od ključne važnosti planirani odstrijel oba pola.

Na ovaj način populacija se posmatra kao cjelina, a izlučenje divljači (odstrijel) iz populacije se obavlja planski, a planovi gazdovanja obavezno predviđaju kvote za odstrijel oba pola (i različitih starosnih razreda), jer bi jednostrano izlučivanje dovelo do narušavanja stabilnosti i zdravlja populacije.

Takođe, želimo da istaknemo da se u svim zemljama i u okruženju i u Evropi nema ograničenja u odstrijelu ženskih jednki za bilo koju vrstu divljači.

Kad su u pitanju lovni dani, ističemo činjenicu da su u većini zemalja EU svaki dan u sedmici lovni dan u toku lovne sezone, tako da je Crna Gora i dalje zemlja sa najmanje lovnih dana u Evropi.

Ministarstvo razumije interesovanje javnosti za pitanja zaštite divljači i smatra da je svaka argumentovana i dobronamjerna inicijativa dobrodošla. Istovremeno, važno je jasno razdvojiti donošenje propisa od njihove primjene. Nezakonit lov, prekoračenje odobrenih kvota ili bilo koje drugo kršenje propisa neprihvatljivo je i Ministarstvo će podržati svako zakonito postupanje nadležnih organa u cilju zaštite divljači i očuvanja prirodnih resursa.

Struka i održivo upravljanje ostaju osnov za donošenje odluka Ministarstva u oblasti lovstva.