U Crnoj Gori potvrđen je prvi slučaj avijarne influence, odnosno ptičijeg gripa, kod domaće živine na dva gazdinstva, u opštinama Nikšić i Bijelo Polje. Virus visoko patogene avijarne influence tipa H5N1 potvrđen je 4. marta 2026. godine.
Virus je potvrđen na nekomercijalnim gazdinstvima sa slobodnim tipom držanja, u dvorišnim uslovima, sa manjim brojem jedinki.
KARAKTERISTIKE BOLESTI
Avijarna influenca je virusna bolest ptica koja se odlikuje visokom stopom smrtnosti kod domaće živine i divljih ptica. Prenosi se direktnim kontaktom među pticama, kontaminiranom opremom, vodom, hranom, a primarni izvor bolesti su divlje ptice selice.
ZNACI KOJI MOGU UPUĆIVATI NA POJAVU AVIJARNE INFLUENCE
- Naglo i povećano uginuće (najčešći znak, kada u kratkom vremenskom periodu dolazi do velikih uginuća a često bez prethodno izraženih simptoma);
- Opšti znaci bolesti-izražena malaksalost, smanjen ili potpuno izgubljen apetit, nakostriješeno perje;
- Respiratorni simptomi (otežano i ubrzano disanje, otvoreni kljun pri disanju, kijanje, kašalj, iscjedak iz nosa);
- Nervni simptomi (nekontrolisani pokreti, drhtanje, uvrtanje vrata (tortikolis), gubitak ravnoteže, paraliza krila ili nogu);
- Promjene u proizvodnji (pad nosivosti, deformiteti ljuske).
OBAVEZE VLASNIKA/DRŽAOCA ŽIVINE
- onemoguće bilo kakav kontakt svoje živine sa divljim pticama tako što živinu treba držati u zatvorenim objektima sa mrežama na prozorima;
- u slučaju držanja živine u spoljnim kavezima, iste pokriju i ograde žicom sa otvorima ne većim od 2 cm;
- spriječe kontakt svoje živine sa svim ostalim domaćim životinjama;
- živinu ne poje vodom sa otvorenog prostora (iz buradi, lokvi, bara, kišnicom i sl.);
- hranu za živinu drže u zatvorenom prostoru zaštićenu od bilo kakvog kontakta sa spoljnom sredinom ili drugim životinjama ili glodarima;
- onemoguće nezaposlenima ulazak na farmu;
- primjenjuju sistem držanja živine „sve unutra – sve van“;
- nakon završetka držanja živine, objekat detaljno očiste, operu, dezinfikuju i izvrše deratizaciju i dezinsekciju prije sljedećeg useljenja u objekat;
- đubre i prostirku odlažu na posebno određenom mjestu i zaštite ga od kontakta sa drugim životinjama;
- redovno detaljno peru ruke, odjeću i obuću prije svakog ulaska u objekat sa živinom i nakon izlaska iz objekta;
- nositi čista zaštitna odijela i gumene čizme prilikom rada sa živinom;
- ne uvode nove jedinke u postojeće jato;
- ne kupuju nove životinje od neprovjerenih prodavaca i bez urednog Uvjerenja o zdravstvenom stanju;
- ne posjećuju druge živinarske farme;
- ne koriste opremu ili bilo kakva druga sredstva sa neke druge farme.
- ne dozvoljavaju posjetiocima ulazak na farmu.
U slučaju bilo kakvih promjena zdravstvenog stanja u jatu živine ili primjećivanja uginuća većeg broja divljih ptica odmah kontaktirati najbližu veterinarsku ambulantu ili veterinarskog inspektora.
Bolest kod domaće živine je trenutno prisutna u Bosni i Hercegovini, Bugarskoj, Češkoj, Francuskoj, Njemačkoj, Mađarskoj, Italiji, Rumuniji, Španiji…
DA LI LJUDI MOGU DA OBOLE?
Rijetko, virus može preći na ljude, posebno na osobe koje imaju blizak i neposredan kontakt sa zaraženim pticama ili njihovim izlučevinama.
Apelujemo na sve držaoce i vlasnike živine da prijave svako uginuće i promjenu zdravstvenog stanja domaće živine i dosledno sprovode mjere.
Takođe, apelujemo na širu javnost da svaki uočeni leš divljih ptica prijave veterinarskom inspektoru ili veterinarskoj ambulanti.
O daljim mjerama, Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove će blagovremeno obavjestiti javnost.