U periodu od 8. do 10. jula 2025., u okviru posebnog nadzora Candidatus Phytoplasma vitis (Flavescence dorée) i monitoringa vektora Scaphoideus titanus, odgovorno lice prof. dr Sanja Radonjić izvršila je pregled i zamjenu žutih ljepljivih ploča u lokalitetima u kojima se prati prisustvo i dinamika populacije cikade vinove loze Scaphoideus titanus, vektora fitoplazme Candidatus Phytoplasma vitis (Flavescence dorée).
Pregledom žutih ljepljivih ploča u entomološkoj laboratoriji na Biotehničkom fakultetu utvrđeno je prisustvo imaga u lokalitetima Godinje, Šušunja, Lješkopolje i Nudo. Sa izutetkom lokaliteta Šušunja, gdje je uhvaćeno ukupno 60 odraslih jedinki, u ostalim lokalitetima trenutno je zabilježena niža brojnost.
Nakon ovog pregleda može se konstatovani početak aktivnog leta odraslih jedinki S. titanus na području Podgorice, Zete, Crmnice i Nudola (gragovsko –nudolski region). Ovo svakako ne isključuje pojavu odraslih jedinki i u ostalim lokalitetima na kojima se vrši monitoring, a u kojima tokom ovog pregleda nije bilo uhvaćenih imaga.
Imajući u vidu višegodišnja iskustva u vezi sa monitoringom S. titanus u Crnoj Gori, i polazeći od bilogije ove vrste, nakon početnog hvatanja imaga početkom jula, uvijek se do sada bilježio porast populacije tokom druge polovine jula i prve polovine avgusta.
Ukoliko vlasnici vinograda nisu izvršili obavezna hemijska tretiranja u cilju suzbijanja cikade vinove loze Scaphoideus titanus, a u skladu sa Naredbom o hitnim fitosanitarnim mjerama za sprečavanje unošenja, širenja i iskorjenjivanje fitoplazme Grapevine flavescence dorée ("Sl. list CG", br. 26/2025 od 17.3.2025. godine), ili su to eventualno uradili jedan put, i sada mogu ponoviti jedno hemijsko tretiranje, radi prevencije porasta brojnosti populacije (ovo se naročito odnosi na područja koja su proglašena za žarišta fitoplazme Flavescence dorée – Crmnica i Zeta).
Preparati koji se mogu koristiti su na bazi flupiradifurona + deltametrina (SIVANTO ENERGY), acetamiprida (CARNADINE, MOSPILAN), lambda-cihalotrina (KAISO), etofenproksa (TREBON), tau-fluvalinata (MAVRIK SMART), esfenvalerata (SUMI ALPHA 5EW). Zbog visokih temperatura koje se već očekuju u narednom periodu hemijski tretmani se preporučuju u večernjim časovima.
Za širenje fitoplazme Ca. Phytoplasma vitis unutar zasada vinove loze i u susjedne vinograde odgovorna je cikada Scaphoideus titanus. Zbog toga je najznačajnija i obavezna mjera zaštite i prevencije daljih širenja zaraza praćenje i hemijsko suzbijanje vektora S. titanus. Pored toga obavezne mjere su i pregledi vinograda na eventualno prisustvo simptoma infekcije u toku vegetacije, uništavanje prirodnih rezervoara fitoplazme u neposrednom i širem okruženju vinograda (,,divlja loza'', pavitina Clematis vitalba, jova Alnus spp., kiselo drvo Ailanthus altissima), a koji se često mogu naći u okolini vinograda, u napuštenim i zapuštenim vinogradima (naročito pavitina i "divlja loza''). Naročito veliki problem predstavljaju napušteni i zapušteni vinogradi koji djelimično ili uopšte ne podliježu mjerama hemijske zaštite. Oni, kao takvi, predstavljaju stalne rezervoare koji omogućavaju održavanje i umnožavanje populacije S. titanus. Ovo, između ostalog, utiče da je u vinogradima u kojima se vrši redovna zaštita i primjenjuju preporučene mjere broj imaga nekada veći od očekivanog.
Da bi efekat hemijske zaštite bio svrsishodan u cijelom području u kojem je dosadašnjim pregledima zabilježeno prisustvo S. titanus, hemijsko tretiranje bi moralo da se obavlja sinhronizovano u par dana tj. što je moguće u kraćem vremenskom roku.
Napomena: Za širenje fitoplazme Ca. Phytoplasma vitis unutar zasada vinove loze i u susjedne vinograde odgovorna je cikada Scaphoideus titanus. Zbog toga je najznačajnija i obavezna mjera zaštite i prevencije daljih širenja zaraza praćenje i hemijsko suzbijanje vektora S. titanus. Pored toga obavezne mjere su i pregledi vinograda na eventualno prisustvo simptoma infekcije u toku vegetacije, uništavanje prirodnih rezervoara fitoplazme u neposrednom i širem okruženju vinograda (,,divlja loza'', pavitina Clematis vitalba, jova Alnus spp., kiselo drvo Ailanthus altissima), a koji se često mogu naći u okolini vinograda, u napuštenim i zapuštenim vinogradima (naročito pavitina i "divlja loza''). Naročito veliki problem predstavljaju napušteni i zapušteni vinogradi koji djelimično ili uopšte ne podliježu mjerama hemijske zaštite. Oni, kao takvi, predstavljaju stalne rezervoare koji omogućavaju održavanje i umnožavanje populacije S. titanus. Ovo, između ostalog, utiče da je u vinogradima u kojima se vrši redovna zaštita i primjenjuju preporučene mjere broj imaga nekada veći od očekivanog.
Izvještaj sa fotografijama u prilogu.