Prema posljednjem godišnjem epidemiološkom izvještaju Evropske agencije za bezbjednost hrane (EFSA), tokom 2024. zabilježen je značajan pad pojave bolesti afričke kuge svinja (AKS) kod domaćih svinja u državama članicama Evropske unije.
Ukupan broj prijavljenih pojava bolesti smanjen je za 83% u odnosu na prethodnu godinu (sa 1.929 na 333 slučaja), što predstavlja najniži godišnji broj pojave bolesti od 2017.
Do pada pojave bolesti je uglavnom došlo zbog manjeg broja epidemija u Rumuniji i Hrvatskoj.
Takođe, prvi put od 2014. smanjen je broj država članica EU pogođenih ovom bolešću, sa 14 na 13, jer je Švedska povratila status države slobodne od afričke kuge svinja.
Većina država članica prijavila je sporadične pojave bolesti, dok je Rumunija registrovala 66% svih slučajeva u EU. Najveći broj pojava bolesti (78%) evidentiran je u objektima sa manje od 100 svinja, u skladu sa podacima koje su dostavili nadležni veterinarski organi.
Kada je riječ o divljim svinjama, broj pojava bolesti ostao je stabilan od 2022.
Prema izvještaju, 30% slučajeva kod divljih svinja u 2024. prijavila je Poljska.
U pogođenim državama članicama došlo je do povećanja aktivnosti pasivnog nadzora, koji podrazumijeva ispitivanje sumnji na bolest kod domaćih svinja. Ova vrsta nadzora omogućila je identifikaciju oko 80% pojava bolesti kod domaćih svinja i 70% kod divljih svinja.
EFSA preporučuje državama članicama da i dalje prioritet daju pasivnom nadzoru, a u zonama i periodima sa povećanim rizikom preporučuje se sprovođenje pojačanog pasivnog nadzora, kroz sistematsko uzorkovanje uginulih svinja, radi pravovremene detekcije virusa.
Trenutna situacija u Crnoj Gori
U Crnoj Gori, afrička kuga svinja (AKS) je do sada potvrđena isključivo kod divljih svinja. Prvi slučaj bolesti zabilježen je 14. januara 2024. na teritoriji opštine Nikšić, u pograničnom području sa Bosnom i Hercegovinom.
Drugi slučaj potvrđen je 4. januara 2025. kod dvije uginule divlje svinje pronađene u opštini Pljevlja, takođe u blizini granice sa Bosnom i Hercegovinom.
Do danas, afrička kuga svinja nije zabilježena kod domaćih svinja u Crnoj Gori.
Nadležne službe su odmah po potvrdi slučajeva preduzele sve propisane mjere za sprečavanje širenja bolesti, uključujući neškodljivo uklanjanje leševa, uspostavljanje zaraženih i visokorizičnih područja, zabranu lova u pogođenim zonama i sprovođenje pojačanog nadzora.
Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove apeluje na sve držaoce svinja i lovce da striktno poštuju biosigurnosne mjere i da odmah prijave svaku sumnju na bolest ili pronalazak uginulih divljih svinja.