Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove sprovela je šest inspekcijskih kontrola farme svinja „Naša Farma“ u Spužu u posljednjih šest mjeseci, od čega tri u posljednjih deset dana. Kontrole su obuhvatile biosigurnosne uslove, identifikaciju životinja, evidencije o uginućima i postupanje sa uginulim životinjama. Terenski nadzor, pregled dokumentacije i provjera izvršenja naloženih mjera omogućili su neposredno praćenje stanja na farmi i postupanja odgovornih lica.
U cilju praćenja sprovođenja naloženih mjera, unapređenja biosigurnosnih uslova i provjere pravilnog postupanja sa uginulim životinjama, Uprava je planirala intenzivan i pojačan inspekcijski nadzor na farmi u narednom periodu. Nadzor će biti usmjeren na provjeru izvršenja naloženih mjera i dosljednu primjenu procedura za zaštitu zdravlja životinja.
Posljednju kontrolu, 22. oktobra 2026. godine u 13.50 časova, izvršila su tri veterinarska inspektora po nalogu glavnog veterinarskog inspektora. Nadzor je obuhvatio biosigurnosne mjere, Veterinarski informacioni sistem (VIS) i neškodljivo uklanjanje leševa, a izvještaj je dostavljen direktoru Uprave.
Tokom prethodne posjete, 21. oktobra u 12 časova, veterinarska inspektorka utvrdila je i fotografisala stanje jame sa leševima svinja, koji su bili prekriveni folijom, paletom i limom, i naložila njeno zatrpavanje. Prema inspekcijskom izvještaju, jaka kiša i nemogućnost prilaska bagera onemogućili su zatrpavanje na propisan način tog dana.
Već narednog dana inspektori su neposrednom kontrolom utvrdili da je jama zatrpana na propisan način. Naloženo je i sprovođenje mjera dezinfekcije i dezinsekcije.
U izvještaju je evidentirana izjava predstavnika farme da su tokom prethodne večeri nepoznata lica polomila ogradu, ušla na farmu, uklonila foliju, paletu i lim sa jame i fotografisala leševe svinja. Ovi navodi zabilježeni su kao izjava data inspektorima.
Kontrolom biosigurnosnih uslova utvrđeno je da su dezinfekcione barijere postavljene na ulazu u farmu i ispred svakog objekta u kojem se odvija kretanje zaposlenih i životinja. Postoji službeni ulaz sa dezinfekcionom barijerom, kamerama i evidencijom posjetilaca. Tokom nadzora u krugu farme nije primijećeno kretanje drugih životinja, uključujući pse, mačke i svinje izvan uzgoja.
Cijela farma ograđena je žičanom ogradom visine 1,5 metara, sa stubovima na razmaku od dva metra, a mjesto jame grobnice jasno je označeno. Inspektori su evidentirali i dodatne mjere obezbjeđenja: popravljenu ogradu, postavljene reflektore i kamere, kao i kućicu za čuvara u dijelu farme namijenjenom jami grobnici. Čuvarska služba organizovana je od 19 do sedam časova, sa obavezom nadzora kretanja ljudi i životinja unutar farme.
Predmet provjere bilo je i upravljanje farmskim otpadom i otpadnim vodama. Prema izvještaju, njihovo uklanjanje obavlja se internim kanalima i rešetkama, uz sistem za prečišćavanje osoke i odvođenje u lagune.
Na zahtjev inspektora dostavljena je pisana procedura neškodljivog uklanjanja leševa i drugog otpada, koja je priložena uz izvještaj. Prema pregledanoj dokumentaciji, uklanjanje leševa u reprodukciji, odgoju i tovu obavlja se kontinuirano i evidentira, dok se leševi sa farme zakopavaju na dnevnom nivou prema dostavljenoj proceduri.
U inspekcijskom izvještaju navedeno je da je procedura rukovanja leševima predviđena Zakonom o veterinarstvu i Programom preventivnih mjera zdravstvene zaštite životinja i usklađena sa podzakonskim aktima o zaraznim bolestima. Procedurom na farmi predviđeno je da ovlašćena veterinarska ambulanta uzima uzorak od svake uginule svinje u okviru Programa preventivnih mjera.
Inspektorima su na uvid dati i rezultati analiza povezanih sa planiranim klanjem u klanici „Goranović“. Prema izvještaju, uzorkovanje obavljaju ovlašćeni veterinari svakog utorka, kada se sprovodi redovno klanje, a dalje uklanjanje nusproizvoda iz tog postupka obavlja se u MI „Goranović“.
Provjerene su i evidencije o dnevnom praćenju uginuća. Uz inspekcijski izvještaj priložene su tabele i izvještaj za devet mjeseci tekuće godine, sa podacima po proizvodnim linijama i kategorijama životinja. Na osnovu pregledanih evidencija konstatovano je da je procenat uginuća u svim kategorijama u granicama očekivanog za kapacitet farme.
U okviru nadzora izvršena je i kontrola identifikacije životinja. Istovremeno je naloženo unapređenje redovnog sprovođenja procedure uklanjanja leševa sa farme.
Kroz neposredne terenske provjere, pregled evidencija i kontrolu izvršenja naloženih mjera, Uprava prati ispunjavanje obaveza držaoca životinja. Planirani pojačan nadzor obezbijediće dalje praćenje postupanja farme, sa posebnim akcentom na biosigurnost, neškodljivo uklanjanje uginulih životinja i sprovođenje naloženih mjera.