Izlaganje minstra finansija, dr Radoja Žugića na završnoj konferenciji Twinning projekta “Strategija razvoja Crne Gore i Nacionalni plan razvoja“

Izlaganje ministra finansija, dr Radoja Žugića na završnoj konferenciji Twinning projekta “Strategija razvoja Crne Gore i Nacionalni plan razvoja“

Uvaženi ambasadore Drobnič,
Uvaženi ambasadore Njemačke, g-dine Fišer, Austrije, g-dine Pamer i Slovenije, g-dine Gapariču,
Poštovane dame i gospodo,

Politička i ekonomska stvarnost, ozbiljnost i odgovornost Crne Gore, demokratske vrijednosti i spremnost prihvatanja evropskih vrijednosti i standarda u cilju poboljšanja kvaliteta života gradjana ključni su elementi za stabilan procesa približavanja zemlje evroatlanstkim integracijama tokom posljednjih godina. U 2012. godini došlo je do novog, izuzetno značajnog koraka u tom procesu, a to je početak pregovora za članstvo u EU. Realno je za očekivati da će proces pregovora trajati nekoliko godina. Njegov početak, ipak, jasno ukazuje na činjenicu da je zemlja ušla u posljednju, ali najzahtjevniju fazu procesa koje će se završiti punopravnim članstvom u EU.

Evropske integracije kao osnovno političko opredjeljenje postaju ključni ekonomski okvir u kome će Crna Gora ostvarivati svoje ciljeve na putu ka ponovnom ekonomskom rastu i razvoju zemlje. Međutim, iskustva koje je Crna Gora stekla u proteklim godinama, od snažnog ekonomskog rasta u periodu od 2006. do 2008. godine, preko recesije u 2009. godine i ekonomskog oporavka nakon toga jasno ukazuju na činjenicu kako je okvir evropskih integracija neophodno ispuniti kvalitetnim ekonomskim politikama koje zavise od nosilaca ekonomske politike u samoj zemlji.

Ruka EU je Crnoj Gori pružena mnogo prije samog članstva. Projekti koji se realizuju iz EU fondova doprinose bržem procesu integracija, ali i postizanju višeg životnog standarda u Crnoj Gori. Podrška Evropske unije se, između ostalog, realizovala kroz Tvining projekat “Nacionalna strategija i Nacionalni plan razvoja” zbog koga smo danas ovdje. Projekat je ka zajedničkom cilju ujedinio crnogorske, njemačke, austrijske i slovenačke eksperte.

Sticanjem statusa kandidata za članstvo u EU, Crna Gora je preuzela obavezu pripreme Nacionalnog plana razvoja. Nacionalni plan razvoja predstavlja osnovu za usmjeravanje IPA sredstava, što stvara jasniju sliku potreba Crne Gore za javnim investicijama i razvojnim mjerama, sa jedne, i korištenja EU fondova, sa druge strane.

Međutim, iako obaveza u procesu pristupanja EU, Nacionalni plan razvoja smo u Crnoj Gori shvatili i kao našu potrebu. Tu prvenstveno mislim kao potrebu za sveobuhvatnim planom javnih investicija i mjera, razvojno orijentisanih, koje će biti u funkciji ekonomskog i društvenog razvoja Crne Gore.

Cilj Nacionalnog plana razvoja jeste da se kroz odgovarajuću kombinaciju javnih investicija i mjera u datim fiskalnim okvirima podstakne rast prioritetnih sektora, a time ekonomski rast i razvoj Crne Gore. Ovim dokumentom identifikovali smo tri prioritetna sektora razvoja koja objedinjavaju prirodne potencijale Crne Gore, povećavaju konkurentnost ekonomije i privlače strane direktne investicije: turizam, energetiku i poljoprivredu.

Procesi evroatlantskih integracija nameću više standarde u strateškom planiranju. To ne ostavlja prostora nekonzistentnosti između sektorskih politika i planova sa strateškom vizijom razvoja ili finansijskim mogućnostima zemlje. U težnji da postanemo ravnopravan član EU moramo biti svjesni da dugoročni razvoj Crne Gore mora biti prilagođen pravcima razvoja strategije razvoja EU na osnovama autentičnosti i naših nacionalnih resursa. Stoga, Nacionalni plan razvoja postiže konzistentnost:

• strukturnih i institucionalnih reformi sa javnim investicijama i razvojnim mjerama;
• sektorskih i tematskih programskih dokumenata u dijelu javnih investicija;
• programiranju investicija sa EU finansijskim višegodišnjim okvirom. 

Tvining projekat je realizovan u periodu od nešto više od godinu i po dana. Kao rezultat imamo dokument Nacionalni plan razvoja o čijoj relizaciji ćemo periodično izvještavati i koji ćemo određenom dinamikom inovirati u narednom periodu. Međutim, rezultat ovog projekta je i saradnja Ministarstva finansija i resornih ministarstava sa ekspertima iz brojnih državnih i univerzitetskih institucija zemalja članica Njemačke, Slovenije i Austrije. Ta saradnja se ogledala kroz brojne radionice, seminare, kao i direktnu komunikaciju eksperata. Kroz interaktivnu saradnju naših i eksperata Konzorcijuma, uspjeli smo da strateško planiranje dovedemo na viši nivo.

Usvajanje Nacionalnog plana razvoja na Vladi je tek početak jednog procesa: procesa implementacije Plana, njegove evaluacije i monitoringa. Kroz taj proces će i mogućnosti biti jasnije, a nova znanja još potrebnija. Da bi i taj korak uspješno realizovali, podrška EU biće od suštinskog značaja.