IMPLEMENTACIJA POLITIKE RODNE RAVNOPRAVNOSTI U MINISTARSTVU ODBRANE (inicijativa R1325)

Vlada Crne Gore usvojila je, u januaru ove godine, drugi Plan aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori (PAPRR), za period 2013. - 2017. godine - Program sprovođenja za 2013.-2014. godinu, koji je obuhvatio i aktivnosti koje Ministarstvo odbrane realizuje u sklopu regionalnog projekta na temu: “Jačanje regionalne saradnje na planu integracije rodne perspektive u reformi sektora bezbjednosti u zemljama zapadnog Balkana“. U skladu sa ovim planom, odnosno programom, Ministarstvo odbrane je nastavilo sa realizacijom mjera koje se odnose na implementaciju politike rodne ravnopravnosti, sa posebnim osvrtom na implementaciju Rezolucije 1325 Savjeta bezbjednosti UN – Žene, mir i bezbjednost i na edukaciju zaposlenih o rodno zasnovanom nasilju.

U vezi sa tim, Ministarstvo odbrane je, u novembru 2013.godine, organizovalo  seminar na temu: „Rodna ravnopravnost u sistemu odbrane“, sa posebnim osvrtom na rodno zasnovanom nasilju. Na seminaru je učestvovalo 10 pripadnika Vojske Crne Gore i četvoro zaposlenih iz Ministarstva odbrane, koji su se upoznali sa: osnovama rodne ravnopravnosti, domaćim i međunarodnim zakonodavnim okvirom u ovoj oblasti i obavezama državnih organa, sa Rezolucijom 1325 SBUN, sa statističkim pokazateljima u vezi rodne ravnopravnosti u crnogorskom društvu, o rodno osjetljivom jeziku, o fenomenu nasilja nad ženama, kao i sa crnogorskim zakonodavnim okvirom u oblasti nasilja nad ženama i nasilja u porodici. Seminar je realizovan kroz međuresorsku saradnju sa Odjeljenjem za poslove rodne ravnopravnosti Ministarstva za ljudska i manjinska prava, uz učešće predstavnika iz Ministarstva vanjskih poslova i evropskih integracija, i uz finansijsku i logističku podršku UNDP/SEESAC.

Zaposleni u Ministarstvu odbrane i Vojsci Crne Gore (njih 19), su tokom 2013.godine, pohađali seminare i obuke iz oblasti rodne ravnopravnosti, odnosno bili su učesnici na konferencijama koje su bile posvećene implementaciji Rezolucije 1325 SBUN u sistemu odbrane, odnosno implementaciji kriterijuma EU u oblasti rodne ravnopravnosti, kao i konferenciji posvećenoj ispitivanju izazova i mogućnosti sa kojima se suočavaju žene – civilna i vojna lica u izgradnji integriteta, promovisanju transparentnosti i jačanju odgovornosti u sektoru odbrane i bezbjednosti. U 2013. godini, u programima obuke pripadnika Vojske Crne Gore uvrštena je obuka iz oblasti rodne ravnopravnosti.

U okviru regionalne saradnje, a u cilju podizanja institucionalnih kapaciteta i umrežavanja institucionalnih mehanizama u oblasti rodne ravnopravnosti, kontakt osoba u vezi poslova rodne ravnopravnosti u Ministarstvu odbrane, zajedno sa još pet predstavnika iz organa državne uprave Crne Gore,  sredinom decembra 2013. godine, bila je polaznik, zajedno sa državnim službenicima/cama iz Hrvatske, BiH, Makedonije i Srbije, petodnevne Regionalne škole rodne ravnopravnosti, u organizaciji Uprave za rodnu ravnopravnost Ministartsva rada, zapošljavanja i socijalne politike Republike Srbije.

U skladu sa Programom aktivnosti za realizaciju komponenti regionalnog projekta u oblasti rodne ravnopravnosti na temu: “Jačanje regionalne saradnje na planu integracije rodne perspektive u reformi sektora bezbjednosti u zemljama zapadnog Balkana“, Ministarstvo odbrane učestvovalo je u sprovođenju istraživanja o položaju žena u oružanim snagama zemalja Zapadnog Balkana, na osnovu kojeg je usvojena Studija i donijete preporuke za unapređenje položaja i zastupljenosti žena u oružanim snagama. U vezi sa tim, na početku 2014. godine, slijedi predstavljanje Studije na nivou Ministarstva odbrane Crne Gore i usvajanje Plana realizacije aktivnosti za sprovođenje preporuka koje su nastale kao rezultat rada na studiji, kao i u toku su aktivnosti na sanaciji/adaptaciji objekata u jedinicama Vojske, koje imaju za cilj poboljšanje uslova života  i rada žena u Vojsci.

U vezi sa usvojenom Studijom treba ukazati na sljedeće: da su održana četiri regionalna sastanka koja su omogućila razmjenu informacija i iskustava u sprovođenju aktivnosti u vezi sa unapređenjem rodne ravnopravnosti i sa implementacijom Rezolucije 1325 SBUN i planiranje regionalnih aktivnosti, u skladu sa potrebama ministarstava odbrane, odnosno donijetim programima aktivnosti, i na taj način je kreirana jedinstvena regionalna platforma za saradnju mehanizama za rodnu ravnopravnost u ministarstvima odbrane zemalja Zapadnog Balkana;  da predstavlja rezultat zajedničkog rada ministarstava odbrane u regionu i jedinstven je primjer regionalne saradnje te vrste; da sadrži uporedive podatke o zastupljenosti žena u oružanim snagama na Zapadnom Balkanu, politike i prakse ministarstava odbrane i oružanih snaga u oblasti privlačenja i zapošljavanja žena, razvoja karijere, obrazovanja i obuke, podatke o učešću žena u mirovnim misijama, politike i prakse u oblasti postizanja rodne ravnopravnosti u oružanim snagama; da sadrži konkretne primjere dobrih praksi koje se sprovode u ministarstvima odbrane na Zapadnom Balkanu, na osnovu čega su razvijene preporuke za poboljšanje položaja žena u oružanim snagama, s namjerom unapređenja položaja i zastupljenosti žena u oružanim snagama; da korespondira sa obavezama Ministarstva odbrane u vezi sa evroatlanskim integracijama Crne Gore i u funkciji je sprovođenja mjera iz Nacionalnog akcionog plana za postizanje rodne ravnopravnosti;

Realizujući komponente navedenog projekta, Ministarstvo odbrane je imenovalo svog predstavnika u Radnu grupu koja će, zajedno sa Nordijskim centrom za rod u mirovnim misijama (NCGM) i UNDP/SEESAC, 20 januara 2014.godine u Štokholmu, Švedska, učestvovati u razvijanju programa Regionalnog kursa, koji će obučiti regionalnu grupu trenera, pripadnika/ca ministarstava odbrane i oružanih snaga, koji će potom obučiti trenere na nacionalnom nivou koji će biti zaduženi za organizovano podizanje svijesti o rodnoj ravnopravnosti po dubini u oružanim snagama. U toku je imenovanje  dvoje zaposlenih iz Vojske Crne Gore, koji će od 5. do 13. marta 2014. godine u Centru za obuku i podršku mirovnim operacijama, Sarajevo, BiH, pohađati regionalnu obuku instruktora/ki – trening trenera (ToT) iz oblasti rodne ravnopravnosti. Kurs će obuhvatiti komponente koji se odnose na razumijevanje međunarodnog okvira, značaj rodne ravnopravnosti i uključivanja rodne perspektive u odbranu i oružane snage.

U okviru projekta regionalne inicijative SEDM na temu: „Ženski lideri u bezbjednosti i odbrani“ (FLSD),  predstavnici Ministarstva odbrane su, u martu 2013. godine, učestvovali  u radu prve radionice ljudskih resursa. Tema u okviru ove radionice nosila je naziv „Raznovrsnost i korišćenje ljudskih resursa - Izazovi i najbolje prakse“, u okviru koje  je  i podržan drugi nacrt Bijele knjige, u kojoj se ukazuje da raznovrsnost ljudskih resursa i rodne integracije mogu donijeti nove perspektive i iskustva međunarodnoj, kolektivnoj i nacionalnoj odbrani.

U skladu sa Programom aktivnosti za realizaciju komponenti regionalnog projekta u oblasti rodne ravnopravnosti, u narednom periodu slijedi da: kroz finansijsku podršku i pomoć UNDP/SEESAC, se omogući izrada sovftera za uspostavljanje baze podataka o zastupljenosti polova u sistemu odbrane, koji bi trebao da omogući praćenje edukacije zaposlenih žena, podrška razvoju njihovih karijera, kao i njihovo veće zapošljavanje i zadržavanje u službi u Vojsci;  se kroz finansijsku pomoć UNDP/SEESAC obezbijedi izrada i dizajniranje linka na web stranici MO posvećenog aktivnostima Ministarstva odbrane u oblasti rodne ravnopravnosti; kao i da se, takođe,  kroz saradnju sa UNDP/SEESAC  obezbijedi sanacija, odnosno adaptacija određenog broja sanitarnih objekata u jedinicama Vojske, s ciljem poboljšanja uslova života  i rada žena u Vojsci.