Saopštenje: Radionica na temu "Prezentacija mogućnosti u okviru prve i druge komponente Instrumenta za predpristupnu pomoći

Ministarstvo uređenja prostora i zaštite životne sredine organizovalo je radionicu pod nazivom "Prezentacija mogućnosti u okviru prve i druge komponente Instrumenta za predpristupnu pomoć. Današnjem sastanku, pored predstavnika ministarstva prisustvovali su i predstavnici Delegacije Evropske komisije u Crnoj Gori, JU Centar za ekotoksikolološka ispitivanja Crne Gore i Hidrometeorološkog zavoda, dok su predavanja održali predstavnici Ministarstva za evropske integracije i Jedinice za implementaciju projekata PROCON. Na seminaru su prezentovane mogućnosti korišćenja kao i načini dolaženja do sredstava IPA fondova ali su sumirane i dosadašnje aktivnosti. Radionica je poslužila kao platforma za razmjenu iskustava i podizanje svijesti o značaju prijavljivanja kvalitetnih projekta i njihovoj realizaciji, jer, Evropska Komisija (EK) odobrava sredstva samo u slučaju da aplikanti posjeduju sposobnost da njima upravljaju.

Konstatovano je da je Evropska komisija za period 2007 - 2010. godine za Crnu Goru opredijelila 131, 3 miliona eura što je u regionu Zapadnog Balkana čini državom sa najvećom evropskom pomoći po glavi stanovnika. Važno je istaći da su ova sredstva bespovratna i da Crna Gora u pojedinim slučajevima ima kofinansiranje koje se odnosi na nacionalnu komponentu IPA-e. Prezentovani instrumenti pomoći predstavljaju izazov za našu državu koja treba da sagleda i obazbijedi najbolje mehanizme za dobijanje tih sredstava, za razvoj Crne Gore.

Crna Gora, kao i ostale države potencijalni kandidati za članstvo u EU (Srbija, Bosna i Hercegovina i Albanija), ima pravo na sredstva iz dvije komponente IPA programa (I podrška tranziciji i izgradnja institucija; II - regionalna i prekogranična saradnja), dok države koje imaju status kandidata (Hrvatska, Makedonija, Turska) mogu da koriste i preostale tri komponente - regionalni razvoj, razvoj ljudskih resursa i ruralni razvoj. Apliciranje za navedene fondove jeste kompleksan proces i imajući to u vidu Vlada Crne Gore je u fazi formiranja SPO kancelarija po relevantnim ministarstvima kako bi se pripremila za korišćenje fondova koji će biti na raspolaganju zemljama kandidatima
Komponenta koja se odnosi na podršku tranziciji i razvoju institucija je namijenjena ministarstvima i njenim organima, dok su korisnici sredstava druge komponente neprofitne organizacije, lokalna samouprava, nevladin sektor, udruženja, asocijacije itd.

Ministarstva i drugi organi uprave dostavljaju projekte Ministarstvu za evropske integracije koje ih prosljeđuje Delegaciji Evropske komisije u Podgorici, da bi se filtrirali oni najbolji i najpotrebniji, koji su prioriteti za državu.

Nakon toga prijedlozi projekata se šalju Evropskoj komisiji u Brisel koja daje posljednju riječ da li ih treba odobriti. Kada se odobre sredstva, EK i država koja je u procesu pristupanja potpisuju finansijski sporazum, nakon čega se ide u tendersku proceduru.

Krajnji cilj ovih projekata i fondova za regionalni razvoj je brisanje čistih nacionalnih granica u Evropi, Ministarstvo za evropske integracije i Vlada Crne Gore pripremaju se za uvođenje Decentralizovanog sistema upravljanja (DIS) sredstvima IPA fonda. To znači da će u budućnosti Crna Gora u potpunosti samostalno raditi cjelokupni dio obimnog ciklusa koji se sastoji od identifikacije, programiranja, realizacije do monitoringa i evaluacije projekta koji se finansiraju iz evropskih fondova.

Sada se to radi u centralizovanom sistemu upravljanja gdje je u nadležnosti Evropske komisije da sprovodi nabavku, ugovaranje i plaćanje aktivnosti programa. Svrha DIS-a je postepeno priprema državu koja pretenduje da postane članica EU da preuzme odgovornosti za upravljanje evropskim fondovima nakon ulaska u EU.