Saopštenje: Završen seminar "Iskustva iz prakse pri implementaciji novog Zakona o uredjenju prostora i izgradnji objekata"

Danas, 11. decembra, završen je seminar Iskustva iz prakse pri implementaciji novog Zakona o uredjenju prostora i izgradnji objekata, organizovan u saradnji Ministarstva uredjenja prostora i zaštite životne sredine i kancelarije UNDP u Podgorici.

Seminar je zatvoren izlaganjem predloga zaključaka sa deset okruglih stolova, a konačni zaključci biće finalizovani u nardenom periodu, kroz komunikaciju moderatora okruglih stolova sa učesnicima. Tokom seminara intenzivno se radilo na dolaženju do odgovora na niz otvorenih pitanja u sprovodjenu ovog važnog zakona-od sistema uredjenja prostora i njegovog unaprijedjenja, sadržine i forme planskih dokumenata, praćenja stanja u prostoru, procesa izdavanja gradjevinskih dozvola, preko stvaranja uslova za pristup objektima lica smanjene pokretljivosti, inspekcijskog nadzora, izrade prostorno-urbanističkih planova lokalnih samouprava, državnih planskih dokumenata i njihove medjusobne uskladjenosti, do generalno, eliminisanja administrativnih biznis barijera.

Posebna pažnja posvećena je prilagodajvanju objekata za pristup licima smanjene pokretljivosti, gdje je dat predlog utvrđivanja liste prioritetnih objekata u javnoj upotrebi koje je potrebno, u najkraćem mogućem roku, prilagoditi ovom zahtjevu.

U dijelu koji se tiče ovlašćenja za izradu planskih dokumenata, zajednički zaključak bio je da uslovi za obavljanje djelatnosti izrade planskih dokumenata treba da budu takvi da obezbijede, prvenstveno,izradu kvalitetnih planskih dokumenata, a da istovremeno, ti uslovi ne treba da predstavljaju biznis barijeru koja bi, na bilo koji način, ometala proces uređenja prostora.

Učesnici su se složili da praćenje stanja u prostoru predstavlja značajno unaprijeđenje, nužan preduslov za izradu planskih dokumenata kao i osnovno polazište za vođenje politike uređenja prostora, koje treba snažno podržati i afirmisati.

Tokom seminara detaljno su razmatrana i pitanja podjele nadležnosti između inspekcija Ministarstva i inspekcija drugih organa, razgraničenja tih nadležnosti, i sprovodjenje poslova inspekcijskog nadzora povjerenih Gradu Podgorica, JP Nacionalni parkovi CG i JP za upravljanje morskim dobrom.

Tema izdavanje građevinske dozvole takodje je izazvala veliko interesovanje učesnika seminara, a dat je veliki broj veoma korisnih i argumentovanih konstatacija, tumačenja i sugestija ministartsvu sa aspekta različitih učesnika u kompleksnim procesima izdavanja građevinske dozvole. Konstatovano je i da su motivi i opredjeljenja ministarstva i UNDP-a više nego opravdani, korisni i da treba da predstavljaju i buduću dobru praksu periodičnog okupljanja svih zainteresovanih aktera i učesnika u procesu izdavanja građevinske dozvole i samog građenja objekata.

Jedan od ciljeva i motiva organizovanja seminara bio je i prepoznavanje i predlaganje izmjena ili ukidanja administrativnih barijera u razvoju preduzetništva, odnosno efikasnog investiranja, te je stoga organizovan i poseban okrugli sto na ovu temu. Učesnici okruglog stola su ukazali da je donošenjem Zakona značajno unaprijeđen poslovni ambijent i smanjene biznis barijere, ali da se i dalje, uz saradnju da drugim institucijama, mora raditi na punoj implementaciji.

Zajednički zaključak bio je da novi Zakon o uređenju prostora i izgradnji objekata predstavlja kvalitet u odnosu na ranije Zakone i posjeduje pozitivne strane naročito u dijelu smanjenja procedura dobijanja dozvola. Sa druge strane, zaključci nekih od okruglih stolova odnosili su se na činjenicu da se na potpunoj i pravilnoj primjeni zakona još uvijek mora raditi. Naime, jednistvana je ocjena da se Zakon u pojedinim segmentima u potpunosti implementira, a da za primjenu pojedinih instituta je potrebno vrijeme i zajedničko djelovanje svih učesnika u oblasti uredjenja prostora i izgradnje objekata.

Zajednička ocjena prisutnih bila je da i ubuduće treba organizovati seminare slične sadržine jer samo u direktnoj komunikaciji na ovakvom nivou, najbolje se razmjenjuju iskustva iz prakse i rješavaju dileme u primjeni Zakona.

Seminar se organizovao radi utvrdjivanja iskustava u dosadašnjoj primjeni ovog zakona sa ciljem pospješenja njegove implementacije, kao i radi uspostavljanja stalnog monitoringa nad primjenom, a učesnici skupa bili su predstavnici Ministarstva uredjenja prostora i zaštite životne sredine, UNDP-ja, direkcija i agencija, opština i sekretarijata za uredjenje prostora, lokalnih samouprava, GTZ, KfW, EBRD, USAID, predstavnici privredne komore, Unije poslodavaca, Montenegro biznis alijanse, urdruženja stranih investitora kao i predstavnici ostalih relevantnih institucija.


KRATKA INFORMACIJA O ZAKONU O UREDJENJU PROSTORA I IZGRADNJI OBJEKATA:

Novim zakonskim rješenjima su smanjene biznis barijere, podignuti su na veći nivo kontrola i zaštita prostora, uz normativnu deregulaciju i kodifikaciju propisa u ovoj oblasti. Novim konceptom napuštena je stara podjela planskih dokumenata na razvojne i regulacione (prostorni i urbanistički), a novi planovi se sada rade sa obije komponente, a što u praktičnom znači da će se na osnovu svih planskih dokumenta moći graditi, a sve u cilju ubrzanog razvoja.

Najvažnije novine u odnosu na važeće propise iz predmetne oblasti, tiču se pojednostavljenja i skraćenja upravne procedure kada je u pitanju dobijanje gradjevinske i upotrebne dozvole. Predloženim rješenjima navedeni postupci su skraćeni i pojednostavljeni tako da investitor sprovodjenjem jednog upravnog postupka dobija gradjevinsku dozvolu i sprovodjenjem jednog upravnog postupka izdaje mu se upotrebna dozvola. Do sada, investitori su bili u obavezi da predju sedam upravnih koraka, sada samo dva.

Ovim zakonom propisano je i da se svi planski dokumenti nove generacije moraju donositi u skladu sa principima energetske efiikasnosti, te će EE biti obavezni dio svih budućih projekata, a gradjevinari će biti u obavezi da se pridržavaju ovih projekata. Takodje treba reći i to da planski dokumenti moraju uključiti
odredjenja u odnosu na mjesto, način i uslove priključenja objekata na elektro, vodovodnu kanalizacionu, atmosfersku i drugu infrastrukturnu mrežu, a što do sada nije bio slučaj.

Za razliku od ranijih zakonskih rješenja sada investitori koji počinju gradjenje objekata nemaju obavezu plaćanja naknade za komunalno opremanje gradjevinskog zemljišta u fazi izdavanja gradjevinske dozvole već je ta njihova obaveza izmještena u fazu pribavljanja upotrebne dozvole, a što praktično znači da ovo veoma veliko opterećenje za svaku investiciju izgradnje objekata investitor mora da plati tek pošto završi sa gradjenjem objekta.

Ovim zakonom je na nov, reformski način regulisan i inspekcijski nadzor koji predstavlja bitnu fazu sistema, budući da bi tim nadzorom trebalo da se obezbijedi zakonito sprovodjenje planskih dokumenata i izgradnja objekata, te da se preventivno djeluje na sve korisnike prostora. Naime, Zakonom o uredjenju prostora propisana je i znatno oštrija kaznena politika sa širim dijapazonom prekršajnih djela, s tim što se krivična djela protiv uredjenja prostora Crne Gore propisuju Zakonom o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika. Dakle, donošenjem Zakona o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika bespravna gradnja definisana je kao krivično djelo.