Predstavnice Ministarstva ljudskih i manjinskih prava na regionalnom panelu o onlajn nasilju nad ženama i sastanku regionalnih mehanizama za rodnu ravnopravnost

Na regionalnom panelu posvećenom onlajn nasilju nad ženama, održanom 11. decembra 2025. godine,  u Sarajevu, Ministarstvo ljudskih i manjinskih prava Crne Gore predstavljale su Biljana Pejović, načelnica Odjeljenja za poslove rodne ravnopravnosti, i Irena Varagić, načelnica Odjeljenja za evropske integracije, programiranje i implementaciju EU fondova. U ime Ministarstva na panelu je govorila Biljana Pejović.

Pejović je u svom izlaganju predstavila iskustva Crne Gore u oblasti zaštite žena od nasilja u digitalnom prostoru, oslanjajući se na rezultate istraživanja o nasilju nad ženama u politici koje je Ministarstvo, u saradnji sa UNDP-jem i uz podršku Evropske unije, sprovelo 2021. godine u okviru projekta „Komuniciranje rodne ravnopravnosti“.

Istakla je da su političarke, novinarke i aktivistkinje u Crnoj Gori na društvenim mrežama i u medijima često izložene uvredama, prijetnjama, omalovažavanju i seksualizovanim komentarima samo zato što su žene prisutne u javnom prostoru. Istraživanje je pokazalo da je devet od deset političarki doživjelo diskriminaciju samo zbog pola, dok je sedam od deset iskusilo neki oblik nasilja – najčešće psihičkog, ali i ekonomskog, seksualnog i fizičkog. Posebno su naglašeni onlajn napadi, praćeni vrlo niskim stepenom prijavljivanja nadležnim institucijama.

Pejović je podsjetila da su nalazi istraživanja ugrađeni u Nacionalnu strategiju rodne ravnopravnosti 2025–2029, naročito u dio koji se odnosi na suzbijanje rodno zasnovanog nasilja i zaštitu žena u javnom životu, kao i da su povezani sa izmjenama Krivičnog zakonika kojima se uvodi krivično djelo govora mržnje, uključujući i onaj zasnovan na polu, rodnom identitetu i seksualnoj orijentaciji.

Govoreći o ključnim slabostima sistema u Crnoj Gori, Pejović je naglasila nedostatak kapaciteta i resursa institucionalnih mehanizama za rodnu ravnopravnost, kao i raskorak između kvalitetnog normativnog okvira i stvarne zaštite žena na terenu. Ukazala je da rodna ravnopravnost i odgovor na nasilje, uključujući digitalno nasilje, još uvijek suviše zavise od entuzijazma malih timova i pojedinki, umjesto od stabilnog, dovoljno kadrovski i finansijski opremljenog sistema. U tom kontekstu, predstavila je napore Crne Gore da novim Zakonom o rodnoj ravnopravnosti uspostavi Agenciju za rodnu ravnopravnost, pri čemu je model Agencije za ravnopravnost spolova u Bosni i Hercegovini prepoznat kao važna referenca.

Na marginama panela, Pejović i Varagić su učestvovale i na radnom sastanku predstavnica i predstavnika regionalnih mehanizama za rodnu ravnopravnost, na kojem je razgovarano o jačanju saradnje u borbi protiv rodno zasnovanog i onlajn nasilja, razmjeni podataka i praksi, kao i o zajedničkom nastupu prema velikim digitalnim platformama i evropskim institucijama. Poseban akcenat stavljen je na bolju koordinaciju u korišćenju sredstava Evropske unije za podršku projektima u oblasti rodne ravnopravnosti i digitalne bezbjednosti.

Irena Varagić je u diskusiji posebno istakla značaj evropskih integracija i korišćenja EU fondova za jačanje javnih politika rodne ravnopravnosti, uključujući projekte usmjerene na podizanje kapaciteta institucija, razvoj specijalizovanih programa podrške žrtvama nasilja i unapređenje odgovora sistema na onlajn nasilje.

Predstavnice Ministarstva naglasile su da je regionalna saradnja ključna kako bi se prepoznali zajednički obrasci nasilja nad ženama u digitalnom prostoru i razvili usklađeni odgovori, te da će Crna Gora nastaviti da aktivno učestvuje u regionalnim inicijativama koje jačaju zaštitu žena i djevojčica – i offline i online.Ministarstvo ljudskih i manjinskih prava Crne Gore nastaviće da, u okviru Berlinskog procesa, u partnerstvu sa institucijama Bosne i Hercegovine, zemljama regiona, Evropskom unijom, UNDP-jem i drugim međunarodnim partnerima, jača institucionalni odgovor na rodno zasnovano nasilje, uključujući online nasilje, sa ciljem izgradnje društva u kojem žene ravnopravno i bezbjedno učestvuju u javnom i političkom životu – i offline i online.