Saopštenje sa 93. sjednice Vlade Crne Gore

Vlada je, na danas održanoj 93. sjednici kojom je predsjedavao potpredsjednik Vlade za bezbjednost, odbranu, borbu protiv kriminala i unutrašnju politikupremijer mr Aleksa Bečić, utvrdila Predlog zakona o saradnji Crne Gore sa dijasporom – iseljenicima. Predlogom se unapređuje postojeće zakonsko rješenje na način de se Ministarstvo dijaspore prepoznaje kao centralno tijelo za vođenje i koordinaciju svih aktlvnosti prema djaspori, čime će dijaspora dobiti jedan kontakt-punkt, a, takođe, stvoriće se preduslovi za efikasnije funksionisanje Savjeta za saradnju sa dijasporom – iseljenicima, te uspostavljanje i definisanje novih programa Ministarstva dijaspore. U odnosu na postojeći Zakon, umjesto dosadašnjih 0,07 % tekućeg budžeta za namjenu očuvanja i jačanja saradnje sa dijasporom – iseljenicima, obezbjeđuje se najmanje na nivou od 0.20 % tekućeg budžeta Crne Gore. Dodat je novi član koji detaljno definiše način pružanja podrške povratnicima u procesu povratka, reintegracije i ostvarivanja prava u matičnoj državi Cmoj Gori kao i način finansiranja i vodenja evidencija. Takođe, umjesto dosadašnje evidencije predviđeno je da Ministarstvo dijaspore vodi Registar dijaspore - iseljenika u elektronskoj formi. Predviđeno je, između ostalog, da se za djecu iz dijaspore organizuje Ljetnja škola jezika i kulture „Crna Gora moja postojbina“, u cilju jačanja kako obrazovnih tako i kulturnih veza.

Utvrđen je Predlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o izvršenju uslovne osude i kazne rada u javnom interesu. Predloženim izmjenama i dopunama Zakona doprinosi se izgradnji efikasnog sistema alternativnih sankcija, zasnovanog na razvijenim institucionalnim i ljudskim kapacitetima direkcije nadležne za izvršenje alternativnih sankcija u Ministarstvu pravde, a u cilju nadzora osuđenih lica kojima su izrečene alternativne sankcije i osuđenih lica koji se nalaze na uslovnom otpustu uz izrečenu obavezu, te jačanju i unapređenju primjene alternativnih sankcija sa svrhom smanjenja zatvorske populacije, kao i jačanju povjerenja pravosudnih organa u sistem izvršenja alternativnih sankcija. Naime, predlogom Zakona se otklanjaju određene nejasnoće, odnosno nedostaci koji su uočeni u dosadašnjoj praksi primjene važećeg zakona, te se unapređuju važeća zakonska rješenja u smislu obezbjeđivanja preduslova za što efikasnije sprovođenje alternativnih sankcija.

Vlada je utvrdila Predlog zakona o potvrđivanju Trećeg i Četvrtog dodatnog protokola uz Evropsku konvenciju o ekstradiciji. Potreba da se sistem ekstradicije širi u skladu sa savremenim izazovima, te težnja za modernizacijom pravnih instrumenata Savjeta Evrope u oblasti krivičnog pravosuđa, uslovile su donošenje Trećeg dodatnog protokola (2010) i Četvrtog dodatnog protokola uz Evropsku konvenciju o ekstradiciji (2012). Ovi protokoli predstavljaju rezultat namjere da se dopune i unaprijede odredbe Evropske konvencije o ekstradiciji u određenim aspektima, s obzirom na razvoj međunarodne saradnje u krivičnim stvarima, nakon što su Konvencija i njeni dodatni protokoli stupili na snagu. Donošenje ovih protokola omogućava se efikasnija borba protiv kriminala, bolja međunarodna saradnja i efikasnija zaštita ljudskih prava. Dalje, postiže se i viši stepen povjerenja među državama članicama, što omogućava lakšu i bržu saradnju protiv prekograničnog kriminala. Ovim propisom se, kroz potvrđivanje Trećeg dodatnog protokola, uvodi mehanizam pojednostavljenog izručenja kada lice čije se izručenje traži daje svoju saglasnost, te se na taj način formalnosti ekstradicionog postupka skraćuju. Njime se redukuju proceduralna odlaganja i pojednostavljuju administrativni zahtjevi u poređenju sa standardnim postupkom ekstradicije. Dok se Četvrtim dodatnim protokolom mijenjaju određene odredbe Evropske konvencije o ekstradiciji sa ciljem modernizacije procedure ekstradicije. U tom smislu, uvode se precizniji rokovi, dopušta se elektronska komunikacija, te se jača zaštita prava izručenih osoba. Osnovni cilj realizacije svih aktivnosti prepoznatih u okviru pregovaračkog poglavlja 24 - Pravda, sloboda i bezbjednost je da se omogući kontinuitet posvećenosti jačanju međunarodne saradnje, posebno u dijelu borbe protiv prekograničnog kriminala. Pravosudna saradnja u građanskim i krivičnim stvarima je jedan od važnih segmenata za ostarivanje tog cilja, i u tom smislu Programom pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji 2025- 2026 definisani su i najvažniji zadaci vezani za ovaj prioritet koji se, između ostalog, odnose i na potvrđivanje ovih Protokola.

Usvojena je Informacija o privremenoj obustavi priznavanja inostranih obrazovnih isprava u svrhu zapošljavanja, stečenih na Visokoj školi za uslužni biznis Istočno Sarajevo – Sokolac, Bosna i Hercegovina, radi zaštite javnog interesa. Prema podacima sa kojima raspolaže ENIC centar Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, broj podnijetih zahtjeva za priznavanje inostranih obrazovnih isprava stečenih na ovoj visokoškolskoj ustanovi, radi zapošljavanja u Crnoj Gori, bilježi tend rasta. U toku 2022. godine, Ministarstvu je podnijeto 28 zahtjeva za priznavanje inostranih obrazovnih isprava stečenih na navedoj ustanovi visokog obrazovanja u Bosni i Hercegovini, u 2023. godini 39 zahtjeva, dok je u 2024. godini podnijeto 37 zahtjeva, i svi postupci su okončani i donijeto je rješenje o priznavanju. Od početka 2025. godine do danas ukupno su podnijeta 33 zahtjeva za priznavanje obrazovnih isprava, od čega je 10 zahtjeva pozitivno riješeno dok su 23 zahtjeva u postupku rješavanja. Ako se posmatra starosna struktura podnosilaca zahtjeva za priznavanje obrazovne isprave stečene na navedenoj ustanovi, najstarije lice ima 47 godina života, dok najmlađe lice ima 22 godine. Ukupno 15 lica ima preko 30 godina starosti, dok tri lica imaju preko 40 godina. Ovo sve navodi na zaključak da su podnosioci zahtjeva sticali visoko obrazovanje uglavnom iz radnog odnosa, što dalje navodi na sumnju u način sticanja obrazovnih isprava. Zanimljivo je da, od broja zahtjeva podnijetih u toku 2025. godine (33) ukupno 27 lica je steklo kvalifikaciju iz oblasti Bezbjednosti, dok je 6 lica steklo kvalifikacije iz oblasti prava i ekonomije. Od navedenog broja zahtjeva podnijetih u toku 2025. godine, 22 lica su na ovoj visokoškolskoj ustanovi u Bosni i Hercegovini stekli visoko obrazovanje na osnovu prepisa, odnosno nakon što su započeto obrazovanje u Crnoj Gori ili u inostranstvu, nastavili i završili uz polaganje minimalne razlike ispita na navedenoj ustanovi. Imajući u vidu navedeno, Vlada je zadužila se Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija da, zbog sumnje u način sticanja obrazovnih isprava na ovoj Visokoj školi, privremeno obustavi postupak priznavanja inostranih obrazovnih isprava sa navedene ustanove, do pribavljanja informacija od nadležnog Ministarstva obrazovanja u Bosni i Hercegovini i Agencije za razvoj visokog obrazovanja i osiguranje kvaliteta Bosne i Hercegovine (HEA) o uslovima upisa, odnosno prepisa i načinu sticanja obrazovnih isprava na Visokoj školi za uslužni biznis.

Vlada je donijela Odluku o objavljivanju Sporazuma između Crne Gore s jedne strane i Evropske unije s druge strane o učešću Crne Gore u programu Unije LIFE - Program za životnu sredinu klimatske akcije (sa Aneksima I i II).  Potpisivanje finansijskog programa LIFE dio je šireg procesa integracije, koji ima za cilj usklađivanje Crne Gore sa politikama i standardima EU u oblastima zaštite životne sredine i klimatskih akcija. Kao država kandidat, Crna Gora već ima pristup EU fondovima kroz instrumente kao što su IPA (Instrument za pretpristupnu pomoć), ali pristup LIFE programu otvara nove mogućnosti za direktno finansiranje prioritetnih projekata u oblasti zaštite životne sredine, koji su do sada imale pristup samo države članice. Program LIFE pokrenut je 1992. i jedan je od predvodnika finansiranja EU u oblasti životne sredine i klimatskih promjena. Program “LIFE 2021 - 2027 je jedini program EU koji je u potpunosti posvećen ekološkim, klimatskim i energetskim ciljevima i sadrži dva glavna polja djelovanja, životnu sredinu i klimatsku akciju, i četiri potprograma:

• Priroda i biodiverzitet;
• Cirkularna ekonomija i kvalitet života;
• Mitigacija i adaptacija na klimatske promjene;
• Tranzicija ka čistoj energiji.

Uključivanje u ovaj program omogućava značajnu podršku za inovativne projekte, doprinosi postizanju ciljeva održivog razvoja i klimatskih ciljeva države, te pruža mogućnost za jaču integraciju u evropske i međunarodne tokove u oblasti zaštite životne sredine.

Na današnjoj sjednici, Vlada je razmotrila i više kadrovskih pitanja dostupnih na linku.