Manja slova Veća slova RSS

Pitajte Vladu

Izvod iz intervjua potpredsjednika Vlade Zorana Pažina za novogodišnji broj „Pobjede“

Datum objave 01.01.2018 16:08 | Autor KABINET POTPREDSJEDNIKA VLADE

Ispis Štampaj stranicu


O rezultatima u oblasti vladavine prava i očekivanjima u 2018. godini

„Rekao bih da je pitanje vladavine prava i, konkretno, borbe protiv korupcije i organizovanog kriminala ne samo preduslov našeg daljeg napretka u evropskim integracijama, već nasušna potreba ukupnog ekonomskog i društvenog prosperiteta naše države. Zato su ova pitanja u srži, ne samo naše integracione agende, već i svih reformskih napora Vlade.

Pomenuću samo neke od ostvarenja u ovoj oblasti u 2017. godini. U dijelu borbe protivkorupcije i organizovanog kriminala privremeno je oduzeto 250.000 kvadrata poslovnih i stambenih prostora, drugih objekata i zemljišta, čime je počiniocima krivičnih djela poslata jasna poruka da se kriminal ne isplati. Osim toga, u protekloj godini, sprovedene su istrage protiv 63 lica za krivično djelo organizovanog kriminala, dok su podignute optužnice protiv 43 lica.

Jasan napredak koji smo u ovoj oblasti ostvarili u protekloj godini bio je temelj svih uspjeha državne politike u prvoj godini rada Vlade, uključujući finalizaciju procesa pristupanja NATO-u, učvršćivanje vodeće pozicije u procesu evropskih integracija i ostvarenje jedne od najvećih stopa privrednog rasta trenutno u Evropi.

Na bazi ovih rezultata očekujemo da će u 2018. godini biti stvoreni uslovi za dobijanje mjerila za zatvaranje pregovaračkih poglavlja 23 i 24. To bi bio veliki uspjeh i ključni korak ka okončanju pregovaračkog procesa u ovim poglavljima, čije će zatvaranj e zapravo značiti i uspješno okončanje kompletnog pregovaračkog postupka i punu spremnost Crne Gore za pristupanje Evropskoj uniji.“

O slučaju Svetozara i Miloša Marovića

„U slučaju Svetozara i Miloša Marovića situacija je jasna. Sud je donio pravosnažnu presudu kojom su obojica osuđeni na zatvorske kazne, koje moraju odslužiti u Crnoj Gori. Kako se nijesu javili na poziv nadležnih organa na izdržavanje zatvorske kazne, protiv obojice osuđenih raspisane su međunarodne potjernice putem Interpola. Pravosudni organi Crne Gore su u ovom slučaju rekli svoje. Ipak, pravda će biti zadovoljena tek kada se, putem međunarodne policijske saradnje, obezbijedi da Svetozar i Miloš Marović odsluže zatvorske kazne u Crnoj Gori.

Po navodima njihovih advokata, oni se sada nalaze u Srbiji. Mi smo, naravno, izrazili interesovanje kod nadležnih organa Republike Srbije da osuđeni budu uhapšeni i izručeni Crnoj Gori.

Nema sumnje da je hapšenje i izručenje Svetozara i Miloša Marovića našoj zemlji, radi odsluženja zatvorske kazne, veoma važan test za učinkovitost regionalne policijske saradnje. Razumijem i dijelim zabrinutost crnogorske javnosti zbog nepostupanja nadležnih organa Republike Srbije po međunarodnoj Interpolovoj potjernici protiv Marovića, tim prije jer za takvu pasivnost nijesmo dobili nikakvo obrazloženje.

U ovom predmetu se vodi veoma opsežna finansijska istraga, koja obuhvata ukupno 74 lica. Viši sud u Podgorici je privremeno zabranio korišćenje i raspolaganje imovinom osuđenih do okončanja finansijske istrage. Osim toga, Specijalno državno tužilaštvo je zatražilo od suda trajno oduzimanje više nekretnina koje su predmet ove finansijske istrage i taj postupak je u toku. Dakle, u ovom slučaju, postupak oduzimanja imovine stečene kriminalom je pokrenut i njime se intenzivno bave nadležni državni organi.“

O potrebi tješnje saradnje između Vlade i civilnog sektora

„Vjerujem da nigdje u regionu nevladine organizacije nijesu tako snažan i aktivan društveni činilac kao u Crnoj Gori. To nije slučajnost, takav društveni položaj temelji se na ozbiljnim kapacitetima kojima NVO sektor raspolaže u našoj zemlji.

Za malu Crnu Goru to je veliki resurs. Da budem sasvim jasan, smatram da saradnja Vlade i NVO nije dovoljno produktivna, odnosno da je premalo slučajeva u kojima javni i civilni sektor rade zajedno na stvaranju nove vrijednosti za građane.

Imam utisak da često podliježemo atmosferi političke utakmice, koja ne treba da bude u srži odnosa Vlade i NVO. Vjerujem da tu ima obostrane odgovornosti. Sa jedne strane u crnogorskoj javnoj administraciji ne postoji duga tradicija i razvijena kultura saradnje sa nevladinim organizacijama, dok se sa druge strane najaktivnije nevladine organizacije najčešće profilišu kao ocjenjivači i kritičari javnih politika, a nedovoljno upotrebljavaju svoje vještine i znanja za saradnju sa javnim vlastima u stvaranju nove vrijednosti za građane.

Uvjeren sam da crnogorsko društvo ne može da priušti situaciju u kojoj civilni i javni sektor ne sarađuju i u kojoj bi se dragocjena društvena energija rasipala na pseudopolitička sukobljavanja. Takođe, čvrsto vjerujem da je naša zajednička dužnost da afirmišemo saradnju Vlade i NVO na principu partnerstva za društveno dobro.

Zato ću već početkom naredne godine inicirati konsultacije sa predstavnicima NVO sektora i međunarodnim partnerima na ovu temu, kako bismo na bazi najboljih međunarodnih iskustava i dobre domaće prakse razvijali konstruktivnu saradnju između državnih institucija i civilnog sektora, koja će unaprijediti kvalitet ključnih javnih politika i osigurati da se one kreiraju i sprovode po mjeri građana.

Izmjenama Zakona o NVO stvorene su dobre sistemske pretpostavke za takvu saradnju. Država se obavezala da obezbijedi znatna sredstva za finansiranje projekata i programa u oblastima od javnog interesa koje realizuju nevladine organizacije, u iznosu od najmanje 0,3 odsto tekućeg godišnjeg budžeta, uz dodatnih 0,1 odsto za finansiranje aktivnosti NVO u oblasti zaštite lica sa invaliditetom. Uveden je novi sistem budžetske podrške, po kojem Vlada, na prijedlog organa državne uprave, utvrđuje prioritetne oblasti od javnog interesa i visinu sredstava za finansiranje projekata i programa NVO u tim oblastima. Sudeći po komentarima predstavnika NVO i prijedlozima koji su upućeni Vladi od državnih organa, svakako da ima prostora da ovaj značajan novi mehanizam saradnje bude bolje iskorišćen i to je naš prvi zadatak u ovoj oblasti u novoj godini.

Dakle, izmjenama Zakona o NVO opredijeljena su znatna sredstva za finansiranje programa i projekata NVO i uveden novi mehanizam saradnje sa državnim organima u prioritetnim oblastima javnih politika. Sada je potrebno raditi na razvoju kulture saradnje i sklapanju partnerstava javnog i civilnog sektora, koja će dati novu vrijednost javnim politikama i unaprijediti servise koje pružamo građanima.“

O medijima

„Ne mislim da se visoki standardi u oblasti medijskih sloboda ili profesionalnog izvještavanja mogu obezbijediti dominantno kaznenom politikom sudova. Skloniji sam stavu da je potrebno kontinuirano raditi na razvoju stručnih kapaciteta i snaženju profesionalizacije i nezavisnosti novinara. U skladu sa principom samoregulacije, odnosno nezavisne regulacije elektronskih medija, najveća odgovornost za napredak u ovoj oblasti leži u okvirima same novinarske struke. Država sa druge strane mora učiniti i čini sve da spriječi ili sankcioniše bilo koji napad na novinare ili imovinu medija.

Kao značajan problem medijske zajednice prepoznajem i neriješen radno-pravni status i niska primanja velikog broja novinara, o čemu govori i Sindikat medija Crne Gore u nedavno objavljenom izvještaju. Nije teško zaključiti da nezavidan ekonomski i socijalni položaj novinara svakako negativno utiče na kvalitet njihovog izvještavanja. Podsjetiću da je Vlada, svjesna nepovoljne ekonomske situacije u domaćoj medijskoj industriji, u martu ove godine obezbijedila pomoć svim aktivnim emiterima u Crnoj Gori u iznosu od 1,84 miliona eura.

Po nalazima Sindikata medija, čak tri od četiri novinara u svakodnevnom radu trpi pritisak od urednika, preko kojih menadžeri i vlasnici medija ostvaruju svoj politički uticaj. U djelatnosti koju nazivamo i četvrtim stubom demokratije, ovakvo stanje je izuzetno zabrinjavajuće.

Ipak, imajući u vidu princip samoregulacije u oblasti štampanih medija, odnosno nezavisne medijske regulacije u oblasti elektronskih medija i posebne, takođe nezavisne, kontrole rada javnog servisa, Vlada ima veoma ograničeno polje djelovanja u ovoj oblasti. Ono što, svakako, ostaje značajna obaveza i visok prioritet u radu izvršne vlasti jeste da obezbijedi što viši stepen lične bezbjednosti, kao i ravnopravne uslove rada svim predstavnicima medija.

Statistički podaci za 2017. godinu pokazuju da u Crnoj Gori danas ne možemo govoriti kao o zemlji u kojoj je nasilje nad medijima sistemski problem. Zaključno sa septembrom ove godine, pred pravosuđnim organima Crne Gore našla su se četiri slučaja prijetnji novinarima, od kojih je jedan predmet riješen osuđujućom, jedan oslobađajućom presudom, a za dva predmeta je postupak u toku.“

O budućnosti Crne Gore u Evropskoj uniji 

“Godina na izmaku, u kojoj je obilježena 60. godišnjica od potpisivanja Ugovora iz Rima, bila je prilika da se podsjetimo da je Evropska unija, sa svim svojim problemima i kompleksnostima, obezbijedila najduži period mira, solidarnosti i prosperiteta u poznatoj istoriji Evrope. Cesto zaboravljamo da su te 1957. godine, kada je osnovana Evropska ekonomska zajednica, samo 12 od sadašnjih 28 članica EU bile demokratske države, da bi upravo zahvaljujući velikoj transformacionoj moći ideje ujedinjene Evrope, EU danas izrasla u najveću svjetsku zajednicu demokratskih društava, u kojoj je prosječna stopa zaposlenosti dostigla najveći ikada zabilježeni nivo više od 70 odsto.

Politika proširenja EU, koja zapravo predstavlja kontinuirani proces širenja mira, prosperiteta i demokratije na čitavom evropskom kontinentu, dala je, bez sumnje, presudan doprinos ovim uspjesima.

Bez obzira na nesporna dostignuća ideje ujedinjene Evrope, sama Evropska unija se danas suočava sa značajnim stepenom euroskepticizma njenih građana, koji je kulminirao odlukom građana Velike Britanije o napuštanju EU. Dakle, paradoksalno, generacije evropskih građana koje su rođene i odrasle u ujedinjenoj Evropi dovode u pitanje svrsishodnost i vrijednost evropskog projekta. Međutim, novija istorija Balkana nas podsjeća da postoje, takođe, generacije Evropljana koje su, ne tako davno, rasle u bitno drugačijim i mogo težim životnim okolnostima, u prilikama u kojima se mir, bezbjednost, sloboda kretanja, kvalitetna zdravstvena njega ili dostupnost zaposlenja nijesu podrazumijevali.

Uvjeren sam da razloge za plebiscitarnu podršku koju Evropska unija, odnosno ideja ujedinjene Evrope, u kontinuitetu uživa u Crnoj Gori, treba tražiti u iskustvu devedesetih godina prošlog vijeka.

Poučeni gorkim saznanjem o tome kuda vode balkanski putevi izolacionizma i ekstremnog nacionalizma, birajući put integracije u zajednicu razvijenih evropskih država, izabrali smo onaj međunarodni okvir koji nudi najveće garancije za bezbjednost, demokratski razvoj i ekonomski prosperitet crnogorskog društva.”

O kodifikaciji građanskog prava

„Riječ je, slobodno mogu reći, o najzahtjevnijem pravničkom poslu u državi, za koji smo okupili tim istaknutih naučnika, istraživača i praktičara pravne struke. Kao omaž velikom prethodniku, Valtazaru Bogišiću, početak rada komisije planiran je za januar 2018. godine, kada Crna Gora obilježava 130 godina od njegovog Opšteg imovinskog zakonika za Knjaževinu Crnu Goru.

Izrada građanskog zakonika, kao krovnog propisa koji će objediniti ključna načela i pravila građanskog prava, doprinijeće povećanju pravne i socijalne sigurnosti pravnih subjekata i samih građana, međusobnoj harmonizaciji pravnih rješenja, kao i njihovom usklađivanju sa ratifikovanim međunarodnim konvencijama i standardima i evropskim zakonodavstvom.

Moderan građanski zakonik, usaglašen sa odgovarajućim evropskim standardima i propisima, predstavljaće i značajan sistemski podsticaj za razvoj domaće privrede i privlačenje stranih investitora, budući da je dobro regulisano i predvidljivo poslovno okruženje važan preduslov poslovnog uspjeha.

Ovaj zahtjevni posao realizuje Ministarstvo pravde, u saradnji sa Crnogorskom akademijom nauka i umjetnosti i AIRE centrom iz Londona, uz finansijsku podršku Britanske ambasade u Podgorici.“

KABINET POTPREDSJEDNIKA VLADE