Studijska posjeta Španiji: Razmjena iskustava u oblasti ekonomije njege i rodne ravnopravnosti

Delegacija Crne Gore, koju su činile predstavnice Ministarstva ljudskih i manjinskih prava – Odjeljenja za poslove rodne ravnopravnosti: Biljana Pejović, načelnica, i Đovana Đokaj, samostalna savjetnica I, Anita Bilafer Mihaljević, predstavnica Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije i šefica Radne grupe za pregovaračko poglavlje 19 „Socijalna politika i zapošljavanje“, Irena Vućić Popović, zamjenica generalnog sekretara Vlade Crne Gore, te predstavnice Ministarstva rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga, Larisa Zoronjić i Anđela Ivanović, boravila je u studijskoj posjeti Kraljevini Španiji, s ciljem razmjene iskustava i unapređenja politika u oblasti ekonomije njege i rodne ravnopravnosti.

Studijska posjeta organizovana je uz podršku UN Women u okviru inicijative TransformCare, koja ima za cilj unapređenje rodno odgovornih, inkluzivnih i održivih sistema njege u regionu Zapadnog Balkana. Inicijativa naglašava značaj razvoja politika zasnovanih na dokazima, međusektorske koordinacije, prepoznavanja, smanjenja i redistribucije neplaćenog rada u domaćinstvu i njege, kao i stvaranja dostojanstvenih radnih mjesta u ekonomiji njege.

Tokom posjete, delegacija je imala niz sastanaka sa predstavnicima relevantnih institucija, uključujući Ministarstvo vanjskih poslova Španije, kao i institucije nadležne za rodnu ravnopravnost i socijalnu politiku na nacionalnom i regionalnom nivou, uključujući Zajednicu Madrida. Posebna pažnja posvećena je razvoju socijalne ekonomije i modelima pružanja usluga njege, te ulozi neprofitnog sektora i organizacija civilnog društva.

Razgovarano je o ključnim temama kao što su razvoj formalnih usluga njege (briga o djeci, starijima i dugotrajna njega), prepoznavanje i mjerenje neplaćenog rada u domaćinstvu i njege, primjena rodno odgovornog budžetiranja, korišćenje rodno razvrstanih podataka u kreiranju politika, te jačanje institucionalne koordinacije.

Delegacija Crne Gore predstavila je aktuelne reforme u oblasti rodne ravnopravnosti, uključujući pripremu novog Zakona o rodnoj ravnopravnosti, koji predviđa jačanje institucionalnih mehanizama, uključujući osnivanje Agencije za rodnu ravnopravnost, te uvođenje savremenih instrumenata poput procjene rodnog uticaja politika i rodno odgovornog budžetiranja.

Istaknuto je i da je Crna Gora u procesu pristupanja Evropskoj uniji, te da rodna ravnopravnost predstavlja važan segment reformi, posebno u okviru pregovaračkih poglavlja 19 i 23, uz kontinuirano usklađivanje sa standardima Evropske unije.

Crna Gora razvija politiku njege (care policy) u skladu sa prioritetima Evropske unije, sa posebnim fokusom na integrisane politike i dostupnost usluga. Na strateškom nivou sprovode se ključne strategije iz oblasti socijalne i dječje zaštite, deinstitucionalizacije i rodne ravnopravnosti, uz obezbjeđivanje usklađenosti sa pravnom tekovinom i relevantnim politikama EU. Poseban fokus stavljen je na razvoj usluga u zajednici, uz obezbjeđivanje njihove dostupnosti, kvaliteta i održivosti, u skladu sa principima socijalne politike Evropske unije.

U okviru ovih politika, poseban akcenat stavlja se na unapređenje javnih usluga u oblasti brige i bolje usklađivanje privatnog i profesionalnog života, kao važnog preduslova za smanjenje rodnih nejednakosti i povećanje učešća žena na tržištu rada.

Studijska posjeta omogućila je unapređenje razumijevanja koncepta ekonomije njege, identifikaciju dobrih praksi koje se mogu prilagoditi nacionalnom kontekstu Crne Gore, te jačanje kapaciteta institucija za integraciju ovih politika u nacionalne razvojne okvire.

Zaključeno je da ovakve posjete predstavljaju značajan doprinos razmjeni znanja, jačanju regionalne saradnje, te daljem unapređenju politika usmjerenih ka postizanju rodne ravnopravnosti i održivog, inkluzivnog društvenog razvoja.