Svjetski dan zoonoza: Zajedničkim djelovanjem do efikasnije zaštite zdravlja ljudi i životinja

Povodom Svjetskog dana zoonoza, Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove podsjeća na značaj prevencije, nadzora i međunarodne saradnje u zaštiti zdravlja ljudi i životinja od bolesti koje se mogu prenositi između životinja i ljudi.

Zoonoze su zarazne bolesti koje se prenose između životinja i ljudi direktnim kontaktom, putem hrane, vode, životne sredine ili posredstvom vektora, poput insekata i krpelja. Prema podacima Organizacije Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO), oko 60% svih zaraznih bolesti kod ljudi ima zoonotsko porijeklo, dok je približno 75% novih ili novootkrivenih zaraznih bolesti povezano sa prenosom između životinja i ljudi.

Pandemija bolesti COVID-19 dodatno je ukazala na značaj pristupa „Jedno zdravlje“ (One Health), koji povezuje zdravlje ljudi, životinja i životne sredine. Istovremeno, globalni faktori poput intenzivnije međunarodne trgovine, klimatskih promjena, povećane mobilnosti ljudi i životinja te promjena u proizvodnim sistemima doprinose većem riziku od pojave i širenja zoonoza.

Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, zajedno sa Institutom za javno zdravlje Crne Gore i Specijalističkom veterinarskom laboratorijom, kontinuirano sprovodi sistem praćenja zoonoza i aktivno učestvuje u prikupljanju i dostavljanju podataka Evropskoj agenciji za bezbjednost hrane (EFSA).
Podaci obuhvataju informacije iz oblasti zdravlja ljudi, zdravlja životinja, hrane i hrane za životinje i predstavljaju važan doprinos evropskom sistemu procjene rizika i izradi godišnjeg Izvještaja o zoonozama u Evropskoj uniji, koji EFSA priprema zajedno sa Evropskim centrom za prevenciju i kontrolu bolesti (ECDC).

Ovakva razmjena podataka omogućava praćenje trendova, rano prepoznavanje rizika i donošenje naučno zasnovanih mjera za zaštitu javnog zdravlja i bezbjednosti hrane, potvrđujući značaj pristupa „Jedno zdravlje“ u kojem različiti sektori zajednički djeluju radi efikasnije zaštite građana.

Prema posljednjem Izvještaju EFSA-e i ECDC-a o zoonozama u Evropskoj uniji, kampilobakterioza i salmoneloza i dalje su najčešće prijavljivane bolesti koje se prenose hranom.

„Pravovremeno otkrivanje, kvalitetan nadzor i razmjena podataka predstavljaju osnov efikasne zaštite zdravlja ljudi i životinja. Uprava, zajedno sa Institutom za javno zdravlje i Specijalističkom veterinarskom laboratorijom, kontinuirano doprinosi evropskom sistemu praćenja zoonoza dostavljanjem podataka EFSA-i, čime Crna Gora aktivno učestvuje u jačanju bezbjednosti hrane i zaštiti javnog zdravlja u skladu sa principima pristupa 'Jedno zdravlje'. Nastavićemo da unapređujemo sistem nadzora, laboratorijske kapacitete i međuinstitucionalnu saradnju kako bismo bili spremni da odgovorimo na postojeće i buduće izazove“, izjavio je Direktor Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, Vladimir Đaković, ističući da je kontinuirana saradnja svih nadležnih institucija ključ uspješnog upravljanja rizicima od zoonoza.

Uprava podsjeća da se rizik od zoonoza može značajno smanjiti primjenom dobrih higijenskih i proizvodnih praksi, odgovornim držanjem životinja, sprovođenjem biosigurnosnih mjera na gazdinstvima, redovnim veterinarskim nadzorom i poštovanjem propisa iz oblasti bezbjednosti hrane. Zajedničkim djelovanjem institucija, proizvođača i građana moguće je očuvati zdravlje ljudi, zdravlje životinja i visok nivo bezbjednosti hrane.