Zelena transformacija i cirkularna ekonomija na Zapadnom Balkanu

U Tirani je 29. i 30. januara održana završna regionalna konferencija u okviru Programa za upravljanje morskim otpadom – „Zelena transformacija i cirkularna ekonomija na Zapadnom Balkanu“. Događaj je okupio predstavnice i predstavnike svih šest ekonomija Zapadnog Balkana, relevantne institucije, međunarodne organizacije, istraživačku zajednicu i poslovni sektor. Konferencija je predstavljala važnu platformu za razmjenu iskustava, jačanje regionalne saradnje i pokretanje novih inicijativa usmjerenih ka dugoročnim i održivim rješenjima u oblasti cirkularne ekonomije i smanjenja zagađenja plastikom. Poseban akcenat događaja bio je na tranziciji ka cirkularnoj ekonomiji, u kontekstu Zelene agende za Zapadni Balkan i procesa pristupanja Evropskoj uniji, posebno u okviru Poglavlja 27. Tokom skupa zvanično je najavljen i početak novog regionalnog programa za cirkularnu ekonomiju, uz podršku Vlade Savezne Republike Njemačke i GIZ-a, kao dio Regionalnog klimatskog partnerstva između Njemačke i Zapadnog Balkana.

Predstavnica Zavoda za školstvo je učesnike i učesnice upoznala sa načinima integracije cirkularne ekonomije u formalni obrazovni sistem, sa posebnim fokusom na realizovane aktivnosti u okviru programa Eko-škola u saradnji sa GIZ-om. U svom izlaganju predstavila je projekat „PETko u eko-školama u Crnoj Gori“ i video-takmičenje „Mladi za čiste rijeke i jezera“.Projekat je imao za cilj unapređenje kompetencija nastavnika i nastavnica, učenica i učenika za integraciju ishoda učenja međupredmetne teme Zelena ekonomija, sa posebnim fokusom na cirkularnu ekonomiju. Projektom su obuhvaćene osnovne i srednje škole iz sve tri regije Crne Gore, sa oko 1.500 učenika i učenica. Ostvareni su značajni rezultati: 14 eko-škola opremljeno je PETko setovima, realizovano je 18 radionica za 391 nastavnika i nastavnicu, organizovan je kviz iz oblasti cirkularne ekonomije sa 1.433 učesnika i učesnica, dok su u tri regije Crne Gore kreirana i tri edukativna mozaika.Posebno je istaknuto da je Projekat zasnovan na principima projektnog učenja, kroz koje su učenici i učenice aktivno učestvovali u rješavanju stvarnih izazova održivosti, učili o negativnim uticajima plastičnog otpada, kao i o mogućnostima reciklaže i ponovne upotrebe plastike, uključujući njenu transformaciju u filament za 3D štampu. Time su unaprijeđene digitalne kompetencije učenica i učenika, osnažen timski rad i saradnja, te povećano učešće lokalne zajednice i drugih relevantnih aktera.

U okviru izlaganja, predstavljena je i kampanja i video-takmičenje „Mladi za čiste rijeke i jezera“, koje je realizovano sa ciljem podizanja svijesti o zagađenju plastikom i podsticanja kreativnog izražavanja djece i mladih. Takmičenje je okupilo 129 prijavljenih radova, dok je kampanja ostvarila više od 34.000 interakcija na društvenim mrežama, što potvrđuje snažan edukativni i društveni efekat.Učesnici i učesnice konferencije su se saglasili da obrazovanje ima ključnu ulogu u zelenoj transformaciji društva, te da su inicijative poput ovih važan temelj za dugoročnu održivost, razvoj inovativnih rješenja i jačanje regionalne saradnje. Iskustva predstavljena ovom prilikom potvrđuju da integracija cirkularne ekonomije u obrazovanje doprinosi razvoju znanja, vještina i vrijednosti neophodnih za održivu budućnost Zapadnog Balkana.