Prihodi u maju veći od prošlogodišnjih

Finansijska stabilnost je naša realnost, suficit tekuće potrošnje i prije efekta turističke sezone

Povodom određenih medijskih navoda koji ukazuju na navodna odstupanja u ostvarenju budžetskih prihoda za maj 2025. godine u odnosu na plan, Ministarstvo finansija informiše javnost da su ukupni prihodi budžeta u navedenom mjesecu veći u odnosu na prošlogodišnje, te da je riječ o privremenim oscilacijama koje su očekivane i tehnički uslovljene, a ne predstavljaju pokazatelj bilo kakvog fiskalnog poremećaja.

Naime, ukupni prihodi budžeta za period januar–maj 2025. godine iznosili su 1.097,0 miliona eura, što predstavlja 13,8% bruto domaćeg proizvoda i  za 8,5 miliona eura (0,8%) je više u odnosu na isti period prethodne godine. U odnosu na plan, prihodi su ostvareni na 98% planiranog nivoa, što predstavlja oscilaciju u odnosu na plan od  22,2 miliona eura. 

Ističemo da se izvještajni period završava 28. maja, a prihodi iz posljednjih dana mjeseca knjiže se kao prihodi za jun, što objašnjava neznatno odstupanja od plana. Ova dinamika je redovna pojava u sistemu javnih finansija i u potpunosti je u skladu sa fiskalnim i makroekonomskim projekcijama.

Krajem maja, Poreska uprava je, u saradnji sa Centralnom bankom Crne Gore, sprovela aktivnosti na unapređenju informacionog sistema kroz uvođenje novog elektronskog sistema plaćanja, što je rezultiralo privremenim kašnjenjem u dostavljanju pojedinih prihodnih izjava. Uprkos tome, sve ključne kategorije poreza bilježe rast u odnosu na prethodnu godinu, ali i u odnosu na plan.

Tako je u segmentu indirektnih poreza, koji uključuju PDV i akcize, ostvaren rast naplate od 62,4 miliona eura, što je u velikoj mjeri nadoknadilo oscilacije u prihodima od doprinosa. Dodatno, porez na dohodak fizičkih lica porastao je za 6,7 miliona eura, dok je porez na dobit pravnih lica povećan za 14,1 milion eura, što u zbiru potvrđuje stabilnost sistema naplate i kompenzaciju za odstupanja.

Zahvaljujući rastu prihoda i odgovornom upravljanju rashodima, fiskalna stabilnost je očuvana. Deficit budžeta za prvih pet mjeseci 2025. godine iznosi 0,6% BDP-a, što je za 61,2 miliona eura manje od planiranog. Takođe, ostvaren je suficit tekuće potrošnje u iznosu od 8,4 miliona eura, što dodatno potvrđuje održivost javnih finansija.

Efekti glavne turističke sezone, koja značajno doprinosi rastu budžetskih prihoda, još nijesu u potpunosti izraženi u ovom izvještajnom periodu, budući da se većina uplata za prethodni mjesec realizuje do 15. narednog mjeseca. Samim tim, naplata PDV-a i akciza iskazana u maju odražava prihode iz prva četiri mjeseca ove godine.

Prihodi od donacija ostvareni su na nivou od 87,2% planiranog, odnosno razlika je u 28,6 miliona eura, što je isključivo rezultat vremenske dinamike uplata sredstava, na koju Ministarstvo finansija ne može uticati. Riječ je, dominantno, o sredstvima iz Reformske agende, koja ostaju rezervisana za Crnu Goru i čija se realizacija očekuje u narednim mjesecima.

Svi raspoloživi podaci i trendovi, nedvosmisleno pokazuju da su ukupni budžetski prihodi u skladu s planiranim obimom, te da su postojeća odstupanja kratkoročne prirode, tehnički uslovljena i ni na koji način ne utiču na fiskalnu stabilnost države.

Ministarstvo finansija, u saradnji s međunarodnim institucijama i relevantnim domaćim organima, nastavlja da pažljivo prati sve fiskalne rizike, sprovodi tehničke i makroekonomske analize i preduzima mjere radi očuvanja stabilnosti i održivosti javnih finansija.