Saopštenje sa 134. sjednice Vlade Crne Gore

Vlada je, na danas održanoj 134. sjednici, kojom je predsjedavao potpredsjednik Vlade za bezbjednost, odbranu, borbu protiv kriminala i unutrašnju politiku mr Aleksa Bečić, donijela Strategiju vanjske politike Crne Gore 2026-2029, sa Akcionim planom za njeno sprovođenje za 2026. godinu. Ovaj dokument obuhvata pregled ciljeva, oblasti i mjera od značaja za ostvarivanje utvrđenih vanjskopolitičkih prioriteta Crne Gore, uz pripadajući akcioni plan za njeno sprovođenje, a uspostavljeni strateški okvir doprinijeće usmjeravanju i koordinaciji postizanja mjerljivih rezultata u narednom četvorogodišnjem periodu. Deklaracijom o nezavisnosti i Ustavom država je jasno definisala svoje vanjskopolitičko opredjeljenje zasnovano na evropskoj i evroatlantskoj integraciji, razvoju dobrosusjedskih odnosa, te jačanju regionalne i multilateralne saradnje. Na toj osnovi ostvareni su značajni i međunarodno prepoznati rezultati, uključujući članstvo u UN, NATO, kao i sticanje statusa kandidata za članstvo u EU. S obzirom na to da međunarodno okruženje u kojem Crna Gora danas djeluje karakterišu rastuće globalne nestabilnosti, uspješno vođenje vanjske politike zahtijeva proaktivan, planski i koordinisan pristup, zasnovan na sposobnosti da se blagovremeno prepoznaju budući trendovi, prilike i izazovi, te da se njima upravlja na način koji jača otpornost društva i međunarodni položaj države. Strategija predstavlja jedinstven planski dokument koji će obezbijediti usmjerenje, kontinuitet, međuinstitucionalnu koordinaciju i odgovornost u sprovođenju vanjskopolitičkih prioriteta. Period na koji se ovaj strateški dokument odnosi poklapa se s periodom kad se očekuje da Crna Gora od države kandidata postane država članica EU, što je potvrda reformskog procesa zasnovanog na poštovanju evropskih vrijednosti. Cilj Strategije je da dodatno unaprijedi postojeće  vanjskopolitičko djelovanje države i osigura koordinisan pristup u zaštiti interesa Crne Gore u međunarodnim odnosima.

U cilju obezbjeđenja sprovođenja Zakona o bezbjednosti hrane i potpunog usaglašavanja sa pravnom tekovinom Evropske unije u okviru pregovaračkog Poglavlja 12, Vlada je donijela:

- Uredbu o zahtjevima za stavljanje na tržište hrane za životinje za posebne nutritivne namjene,

- Uredbu o prehrambenim aditivima,

- Uredbu o prehrambenim aromama i određenim prehrambenim sastojcima hrane sa osobinama aroma za upotrebu u i na hrani,

- Uredbu o hrani i sastojcima hrane tretirane jonizujućim zračenjem i 

- Uredbu o zahtjevima za sljedivost klica i sjemena namijenjenog proizvodnji klica

Vlada je donijela Uredbu o izmjeni Uredbe o zabranjenim odnosno dozvoljenim načinima upotrebe, proizvodnje i stavljanja na tržište hemikalija koje predstavljaju neprihvatljiv rizik po zdravlje ljudi i životnu sredinu. Uredbom su preuzete u nacionalno zakonodavstvo zabrane i ograničenja za hemikalije za koje je detaljnom procjenom rizika u centralizovanoj proceduri u EU utvrđeno da predstavljaju neprihvatljiv rizik po zdravlje ljudi i životnu sredinu u određenom načinu upotrebe ili kada se nađu u određenim proizvodima. Ove zabrane i ograničenja odnose se na određene supstance, pojedinačno, u smješama i/ili u proizvodima najrazličitije namjene i tipa, između ostalog i u igračkama, sredstvima za čišćenje, tekstilu, materijalima i predmetima koji dolaze u dodir s hranom, elektronskoj opremi i dr. Cilj donošenja Uredbe je potpuno usklađivanje sa najnovijim izmjenama relevantnih propisa Evropske unije u ovoj oblasti, čime je ispunjena obaveza iz pregovaračkog Poglavlja 27.

Usvojena  je Mapa puta za sprovođenje preostalih zahtjeva Programa dostavljanja podataka ESA 2010 i rješavanje preostalih metodoloških pitanja. U okviru završne faze pristupnih pregovora sa Evropskom unijom u oblasti Poglavlja 18 - Statistika, pripremljena je Mapa puta za sprovođenje preostalih zahtjeva Programa dostavljanja podataka ESA 2010 i rješavanje preostalih metodoloških pitanja, koja predstavlja drugo završno mjerilo za privremeno zatvaranje ovog pregovaračkog poglavlja. Evropska komisija dala je saglasnost na sadržaj dokumenta i potvrdila da je njime na odgovarajući način adresirano ispunjenje preostalih obaveza iz ovog mjerila, što predstavlja značajan pokazatelj napretka koji je Crna Gora ostvarila u procesu usklađivanja sa pravnom tekovinom Evropske unije u oblasti statistike. Mapa puta definiše aktivnosti, rokove i nadležne institucije za realizaciju preostalih zahtjeva, s ciljem potpunog ispunjavanja obaveza koje proizlaze iz Programa dostavljanja podataka ESA 2010 i zatvaranja preostalih metodoloških pitanja.

Vlada je usvojila Četvrti polugodišnji izvještaj o sprovođenju Reformske agende Crne Gore za Instrument EU za reforme i rast 2024-2027. godine. Izvještaj pokazuje da je Crna Gora ostvarila do sada najuspješniji rezultat sa čak 83 odsto ispunjenih obaveza, što je dodatno pozicionira kao regionalnog lidera u EU reformama. U Izvještaju se navodi da su od 41 reformskog koraka 34 prijavljena kao ispunjena, što omogućava podršku Evropske unije u iznosu od 97,3 miliona eura. Kako je istaknuto u diskusiji,  reformski rezultati su ostvareni u oblasti razvoja privatnog sektora, digitalne i energetske tranzicije, razvoja ljudskog kapitala, kao i vladavine prava i temeljnih prava.

Usvojena  je Informacija o kreditnom aranžmanu između  Razvojne banke Savjeta Evrope (CEB) i Razvojne banke Crne Gore A.D. za realizaciju programa „Podrška MMSP u Crnoj Gori – 2“, zaključenjem Okvirnog ugovora o kreditu (Framework Loan Agreement) LD 2143 (2023). Riječ je o kreditnom zaduženju u ukupnom iznosu od 30.000.000 eura, za realizaciju programa podrške mikro, malim i srednjim preduzećima. Aranžman predstavlja nastavak saradnje u oblasti podrške privredi, sa ciljem unapređenja dostupnosti finansiranja ovim preduzećima, uz poseban fokus na manje razvijene opštine, kao i ciljne grupe poput žena, mladih i početnika u biznisu. Ugovor o kreditu ima formu okvirnog kreditnog aranžmana (Framework Loan Agreement), kojim se odobrava kreditni limit do 30.000.000 eura, dok se sredstva realizuju sukcesivno, u tranšama, u skladu sa dinamikom plasmana prema krajnjim korisnicima. Ukupna vrijednost programa koji se finansira iznosi 43.000.000 eura, pri čemu učešće CEB-a iznosi do 70 % prihvatljivih troškova. Sredstva kredita namijenjena su finansiranju investicionih projekata i obrtnog kapitala MMSP, uključujući nabavku opreme, izgradnju i modernizaciju objekata, kao i druge troškove direktno povezane sa realizacijom projekata.

Vlada je donijela Uredbu o bližim kriterijumima načinu i postupku za ostvarivanje prava na povraćaj dijela utrošenih sredstava za proizvodnju kinematografskog djela. Uredbom su, pored ostalog, propisani rokovi, obaveza dostavljanja jasnih dokaza o porijeklu sredstava, te načini komunikacije sa Filmskim Centrom Crne Gore, kako bi sam proces prijave ostvarivanja povraćaja bio efikasniji. Uvedene su određene mjere kojima će se unaprijediti praćenje i kontrola prijavljenih projekata, odnosno kontrola realizacije prijavljene faze proizvodnje i trošenja sredstava, kao i kontrola isticanja podrške Centra i programa Film in Montenegro koji promoviše podsticajne mjere za inostrana snimanja u Crnoj Gori. Donošenjem ove uredbe, unapređuje se program povraćaja sredstava, koji je sve popularniji i za čije korišćenje postoji veliko interesovanje, kako bi se odgovorilo potrebama zainteresovanih producenata, ali i očuvao kulturni i ekonomski kvalitet programa i obezbijedio efikasan rad Filmskog Centra Crne Gore i Komisije za utvrđivanje prijedloga za ostvarivanje prava na povraćaj sredstava utrošenih za proizvodnju kinemtografskog djela.

Usvojen  je Izvještaj o realizaciji Programa zaštite i očuvanja kulturnih dobara za 2025. godinu i donijela Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara za 2026. godinu. Ovogodišnjim programom planirano je sufinansiranje 54 projekata u ukupnom iznosu od 769.000 eura i to za sljedeće oblasti:

- arheološka i konzervatorska istraživanja: 15 projekata - 227.000 eura

- izrada konzervatorskih projekata i sprovođenje konzervatorskih mjera: 28 projekata - 450.000 eura

- popularizacija i prezentacija kulturne baštine: 11 projekata - 92.000 eura.

U diskusiji je naglašeno da će realizacija projekata doprinijeti unapređenju stanja kulturnih dobara, širenju znanja o vrijednostima i značaju kulturne baštine, razumijevanju različitih kultura, jačanju saradnje između nadležnih institucija i vlasnika/držalaca kulturnih dobara, odnosno nosilaca/čuvara nematerijalne baštine, kao i obezbjeđivanju uslova da ista, shodno svojoj namjeni, služe kulturnoj, naučnoj i edukativnoj potrebi pojedinaca i društva.

Vlada je usvojila pozitivno Mišljenje na Predlog zakona o izmjeni i dopunama Zakona o zaštiti jednakosti i zabrani diskriminacije, koji je Skupštini Crne Gore podnio poslanik Ilir Čapuni.

Donijeta je Odluka o organizovanju Javne ustanove Zavod za geološka istraživanja Crne Gore. U skladu sa Zakonom o geološkim istraživanjima, Odlukom se stvaraju normativne pretpostavke za organizovanje i rad javne ustanove koja će obavljati poslove od javnog interesa u oblasti geoloških istraživanja. Odlukom je predviđeno da se postojeći Zavod za geološka istraživanja Podgorica reorganizuje u skladu sa novim zakonskim rješenjima, kako bi se obezbijedilo efikasnije planiranje, koordinacija i realizacija osnovnih i detaljnih geoloških istraživanja od značaja za Crnu Goru, unaprijedilo upravljanje geološkim podacima i dokumentacijom, ojačali institucionalni kapaciteti države u oblasti geologije i obezbijedila stručna podrška sprovođenju politika u oblasti mineralnih sirovina, zaštite prostora i održivog korišćenja prirodnih resursa. Osnivanjem Javne ustanove obezbjeđuje se kontinuitet u obavljanju postojećih poslova, uz proširenje nadležnosti Zavoda u dijelu realizacije nacionalnih i međunarodnih projekata, izrade geoloških podloga i karata, vođenja, obrade i čuvanja geološke dokumentacije, kao i pružanja stručne podrške organima državne uprave u postupcima planiranja i upravljanja mineralnim resursima.

Na današnjoj sjednici, Vlada je razmotrila i više kadrovskih pitanja, dostupnih na linku.