Izvršenje budžeta Crne Gore u periodu januar - maj 2021. godine (GDDS tabela 5)

Objavljeno: 29.06.2021. 16:13 Autor: Ministarstvo finansija i socijalnog staranja

Prihodi budžeta u periodu januar - maj 2021. godine iznosili su 628,6 mil. € ili 13,6% procijenjenog BDP-a (4.636,6 mil. €) što je na nivou planiranih, dok su u odnosu na uporedni period 2020. godine veći za 13,0 mil. € ili 2,1%.

Da je vidljiv oporavak ekonomske aktivnosti svjedoči rast prihoda u aprilu i maju i to za 14,8% odnosno 18,0% u odnosu na iste mjesece prethodne godine. Dakle, rast prihoda u periodu januar - maj od samo 2,1% rezultat je prije svega visoke naplate prihoda ostvarene u periodu prije pandemije (januar - mart 2020. godine).

Rast gotovo svih kategorija prihoda u odnosu na prethodnu godinu ukazuje na postepeni oporavak ekonomske aktivnosti kao posljedica poboljšanja epidemiološke situacije u zemlji, te samim tim i ublažavanja epidemioloških mjera koje su ograničavale ekonomske tokove.

Prihodi po osnovu poreza na dodatu vrijednost u posmatranom periodu iznosili su 218,8 mil. € i veći su za 2,1 mil. € ili 1,0% u odnosu na isti period prethodne godine, dok su u odnosu na plan neznatno niži. Rast je posebno vidljiv u aprilu i maju kada je prosječna stopa rasta ove kategorije iznosila 27,8%.

Prihodi od akciza naplaćeni su u iznosu od 76,5 mil. € što je za 3,1 mil. € ili 4,3% više u odnosu na planirane kao rezultat ostvarene naplate iznad plana gotovo svih kategorija akciznih proizvoda. U odnosu na prethodnu godinu pad ostvaren u prethodnim mjesecima značajno je usporen i sada iznosi svega 1,0 mil. € ili 1,2%.

I pored značajnog pada privredne aktivnosti tokom 2020. godine, naplata prihoda po osnovu poreza na dobit pravnih lica je na približno istom nivou iz prethodne godine, dok su prihodi po ovom osnovu u odnosu na plan veći za čak 13,3 mil. € ili 33,8%.

Doprinosi su u odnosu na isti period prethodne godine veći za 10,3 mil. € ili 5,8% dok su u odnosu na plan manji za 6,3 mil. € ili 3,2%.

Kategorija ostali prihodi bilježi negativno odstupanje od 1,5 mil. € u odnosu na isti period 2020. godine, pri čemu se u narednom periodu očekuje značajan rast ove kategorije prihoda shodno Zakonu o budžetu za 2021. godinu, odnosno donešenom Zaključku Vlade kojim se privredna društva u većinskom vlasništvu države obavezuju da izvrše uplatu u državni budžet dobiti ostvarene u 2020. godini, shodno vlasničkom udjelu države.

Imajući u vidu da Zakon o budžetu za 2021. godinu nije donešen do 31. decembra prethodne godine, shodno članu 37 Zakona o budžetu i fiskalnoj odgovornosti, pristupilo se privremenom finansiranju po kojem se potrošačkim jedinicama mjesečno odobravaju sredstva do iznosa 1/12 (jedne dvanaestine) stvarnih izdataka u prethodnoj fiskalnoj godini, u skladu sa kojim je utvrđen plan izdataka za prvih pet mjeseci 2021. godine.

Izdaci budžeta u periodu januar - maj 2021. godine iznosili su 792,2 mil. € ili 17,1% procijenjenog BDP-a i u odnosu na planirane manji su za 81,7 mil. € ili 9,3% iz razloga što se u uslovima privremenog finansiranja polazi od pretpostavke stvaranja neophodne fiskalne rezerve kako bi se finansirale neophodne mjere i aktivnosti u periodu neizvjesnosti kada je u pitanju trajanje pandemije. U odnosu na isti period 2020. godine, izdaci budžeta su veći za 9,5 mil. € ili 1,2% usljed veće realizacije određenih kategorija.

Otplata obaveza iz prethodnog perioda bilježi rast u odnosu na uporedni period 2020. godine u iznosu od 10,0 mil. € kao rezultat prinudne naplate po osnovu duga „Montenegro Airlines“ prema „Aerodromi Crne Gore“ u iznosu od 9,5 mil. €.

Takođe, kategorija rezerve kontinuirano bilježi rast u odnosu na uporedni period prethodne godine prvenstveno usljed izdvajanja sredstava za osnivački kapital nove nacionalne avio kompanije „To Montenegro“, ali i mjesečnih izdvajanja po osnovu subvencionisanja zarada zaposlenih u ugroženim djelatnostima definisanim paketima mjera podrške građanima i privredi.

Rast u odnosu na uporedni period prethodne godine bilježi i kategorija bruto zarade i doprinosi na teret poslodavca u iznosu od 20,8 mil. € ili 10,1% usljed povećanja zarada u sektorima Zdravstva i Prosvjete, kao i različitog tretmana fonda bruto zarada Univerziteta Crne Gore tokom 2020. godine u odnosu na 2021. godinu.[1]

 

Na drugoj strani, kategorija transferi institucijama, pojedincima, nevladinom i javnom sektoru bilježi nižu realizaciju u odnosu na isti period 2020. godine u iznosu od 18,0 mil. € ili 16,0% prevashodno usljed nižeg izdvajanja u dijelu transfera institucijama u posmatranom periodu 2021. godine.

 

U strukturi budžetskih izdataka, tekući izdaci ostvareni su na nivou od 347,8 mil. € i manji su za 33,6 mil. € ili 8,8% u odnosu na planirane. Nižu realizaciju u odnosu na planirane prvenstveno opredjeljuje niže ostvarenje rashoda za usluge u iznosu od 11,8 mil. €. U odnosu na uporedni period 2020. godine tekući izdaci su manji za 3,1 mil. € ili 0,9%. Što se tiče kapitalnih izdataka, isti su realizovani u iznosu od 50,6 mil. €, što je manje za 28,1 mil. € ili 35,7% od planiranih, dok su u odnosu na realizaciju u istom periodu 2020. godine manji za 9,4 mil. € ili 15,6%.

 

U periodu januar - maj 2021. godine, dinamika kretanja budžetskih prihoda i rashoda uticala je na ostvarenje deficita budžeta u iznosu od 163,7 mil. € ili 3,5% BDP-a, koji je za 81,0 mil. € ili 33,1% manji u odnosu na planirani.

Prilog: GDDS 5 tabela

*Podaci u GDDS tabeli predstavljaju pregled prihoda i rashoda po ekonomskoj klasifikaciji u jednom mjesecu, u poređenju sa planom i istim periodom prethodne godine.



[1] U 2020. godini svi troškovi Univerziteta Crne Gore (uključujući i bruto zarade) bile su planirane na izdatku Transferi dok je privremenim finansiranjem izvršena reklasifikacija po izdacima što je uvećalo ukupan fond bruto zarada u 2021. godini.

Dokumenta

Tagovi

Da li vam je sadržaj ove stranice bio od koristi?